Het groeit als kool!

Wat groeit het toch allemaal snel. Maar wat wil je ook. Mooi weer van vorige week en de regen van nu. Ik vond het afgelopen dagen erg koud, maar het was toch het normale weer van deze tijd. De planten buiten hebben het naar hun zin. Ze werden geprikkeld door het mooie weer en ging hard aan het werk. Nu met de normale temperaturen gaan ze rustig door. Deze maand is een drukke maand, maar de maand mei wordt alleen maar drukker, maar ook leuker. De eerste oogst van vorige week, smaakt naar meer. Het zal ook niet zo lang meer duren voor er meer komt. Ik heb inmiddels van vorige jaren geleerd, dat geduld loont in de tuin. Daar waar ik vorige jaren kleine plantjes al in de bak zette, wacht ik nu wat langer als ze al wat sterker zijn. Vooral bij de koolsoorten, sla en selderij. Het vergt wel enige beheersing.

Afharden
Vorige week met het mooie weer mochten de tomaten en pepers even proeven aan het mooie weer. Nu de meimaand bijna begint, wordt het ook tijd om ze langzaam af te harden. Dit is niets meer dan het laten wennen en de temperaturen, zon en wind buiten. Eerst doe je dat een paar uur en dit wordt iedere dag steeds meer. Totdat ze ook een nachtje buiten blijven staan. Ik heb het weerbericht gevolgd en het lijkt volgend weekend mooi weer te worden. Een mooi moment om dan te beginnen. Zoals het nu lijkt krijgen we alleen deze week een nog een koudere nacht. Er is dan wel geen nachtvorst, maar tomaten en pepers houden niet van kou. Beneden de 12 graden stoppen ze gewoon met groeien. Dat is ook de reden dat ze dus ook niet eerder naar buiten kunnen dan na de ijsheiligen. In huis ben ik inmiddels al wel zat van alle tomaten en pepers binnen. Met name bij de pepers zijn luizen een probleem. Nog even volhouden ....

Kruiden
De koriander komt al mooi boven. Ik ben echt gek op dit kruid. Een van de nadelen is wel als het echt warm wordt, de plant snel doorschiet. Het voordeel is wel dat je dan weer zaden hebt voor volgend jaar. Of de zaden kunt gebruiken als specerij.
De basilicum begint inmiddels ook op te komen. Deze krijgt straks een plekje bij de tomaten. Dit zijn planten die elkaar versterken en daarnaast samen ook heerlijk smaken. De peterselie komt nog niet op, maar de hyssop al wel. In de voortuin heb ik alle vaste kruiden een flinke snoeibeurt gegeven, maar ik heb nog geen nieuwe uitlopers gezien. Even afwachten dus. Je ziet al weer geduld hebben....

Exoten
Vorige week heb ik amarant gezaaid en alle 6 zijn al boven. Heel mooi om de verschillende kleuren nu al te zien in de plantjes. Deze krijgen dit jaar een mooi plaatsje in de voortuin. Het ziet er niet alleen mooi uit, maar ik hoop ook zaden te oogsten. Alles wat overblijft is dan mooi voor de vogels, die hier ook een voederplank hebben.
Chipilin komt nog niet boven. Ik heb dit vorige week gezaaid en kan me niet meer herinneren hoe lang dit duurt tot boven komen. Al weer geduld dus. De gember is heeft een mooie stam en krijg al bladeren. Nu wachten tot de Curcuma ook uitloopt. Deze heb ik ook pas vorige week in de grond gestopt. 

Bloemen
Van de gezaaide bloemen is al een groot deel boven gekomen. Volgende week gaan deze verpot worden. In mijn moestuinbakken vond ik ook een aantal opgekomen zaden van de zonnebloem. Deze hoef ik dus niet voor te zaaien. Ik heb ze in een potje gezet. Dit zelfde geldt voor de goudsbloem. Deze vond ik ook op verschillende plekken terug. Ik had in mijn andere bak ook nog een 3-tal bloemen van de AH moestuintjes actie. Er komen daar nu ook een aantal zaailingen op. Ik moet nog even uitzoeken welke dit zijn, maar het lijken juffertjes in het groen. Als ik het dan toch over bloemen heb: de appelboom staat vol bloei. Echt prachtig. Vorige jaar had ik meer 3 of 4 trosjes bloemen. Dus dat belooft een goed appeljaar te worden! 
 

De buitenbeentjes

Ik heb al eerder verteld dat ik houd van experimenteren met bijzondere planten. Vaak zijn het planten die niet je hier vaak niet ziet, omdat ze ook een warmere temperatuur nodig hebben. Inmiddels zijn er ook een aantal die je hier ook gewoon kunt kopen zoals tomatillo en amarant. De meeste van die planten kweek ik dan ook binnen op en gaan eventueel in de zomer naar buiten. Dit jaar heb ik ook weer een aantal nieuwe soorten en een paar dezelfde als vorig jaar. In mijn blog van vorig jaar heb ik je ook kunnen lezen dat ik met een kruin van een ananas een plant heb gekregen. Deze plant heb ik net vorige week een nieuwe pot gegeven want hij is enorm gegroeid. Hij past niet eens meer in de vensterbank. Ik ben benieuwd of er ook een ananas uit komt. Volgens kenners duurt dit ongeveer 2 tot 3 jaar en ik geloof dat hij nu bijna deze leeftijd heeft....

Chipilin
Net als vorig jaar ga ik ook weer chipilin kweken. Hij krijgt dit jaar een plaatsje in de moestuinbak. Tot aan de eerste vorst heeft de plant het vorig jaar volgehouden en ik had nog zaad van vorig jaar. Het is altijd de vraag of het zaad nog kiemkrachtig is. En het antwoord is ja. Ik heb het 9 april  gezaaid en na ongeveer een week waren de kiemen zichtbaar. Ik hoop dat hij dit jaar ook gaat bloeien zodat ik ook zaden kan verzamelen. 

Amarant
Deze plant is al meer bekend bij iedereen en dan voornamelijk als sierplant. Er zijn verschillende soorten. Ik ga dit jaar 3 soorten kweken: Orange King, Caudatus Red en Red Callaloo. De plant ziet er heel mooi uit en je kunt de bladeren eten. In het Spaans wordt dit bledo genoemd. De bladeren bevatten veel mineralen en zijn hoog in eiwit. Een grappig weetje is dat amarant in de verenigde staten voor problemen heeft gezorgd omdat het resistent is tegen glyfosaat (bestandsdeel van round-up van Monsanto).




Zoete aardappel
Ik ga dit voor het eerst zoete aardappel kweken en ga dit net als mijn andere aardappels in een zak proberen. De zoete aardappel kiem je eerst voor in huis. Ik heb 2 soorten gekocht een oranje en een paarse. Je zet de aardappel met zijn kont in het water en wacht tot er spruiten uit komen.   Bekijk hieronder hoe Angelo Dorny doet. 
 

Tomatillo/Miltomate
 Deze zaden kun je tegenwoordig ook gewoon hier kopen. Ik had zelf geen zaden meer van vorig jaar, dus heb ik gewoon een paar gekocht bij een tuinmarkt. Ik vind het ook een mooie plant om te zien. Hij wordt vrij groot, ik kan me nog een jaar herinneren dat hij ongeveer 2,5 meter hoog is geworden. Hij is familie van de Physalis en lijkt dus ook de Kaapse kruisbes of lampionplant. Hij krijgt groene of paarse tomaatjes in een hoesje. De tomaatjes zijn zuur van smaak en worden vooral in de  Guatemalteekse en Mexicaanse keuken gebruik voor sausen zoals kip in Jocon of salsa verde

Guatemalteekse experimenten

Zoals je wellicht eerder al hebt kunnen lezen, neem ik ook altijd zaden mee uit Guatemala en probeer ik de verschillende soorten hier in Nederland uit. Voor diegene die mij niet zo goed kent, zal ik even uitleggen hoe ik bij Guatemala kom, aangezien dit niet voor iedereen een bekend land is. Ik ben zelf in 2000 voor het eerst naar Guatemala gegaan voor een stage van bijna een jaar. Daar heb ik mijn man leren kennen en vanaf die tijd reizen wij zo nu en dan af naar Guatemala. Ik heb het eten daar leren kennen en de bezoeken aan de markt zijn fantastisch. Heel veel voedsel wat wij nu eten komt oorspronkelijk uit Midden-Amerika. Denk hierbij aan mais, bonen, pompoenen, tomaten en pepers. Ik heb me erin verdiept en zo beetje bij beetje verzamel ik zaden van de markt.Een aantal soorten heb ik nu al verschillende jaren met met wisselend succes gekweekt. Deze blog over de soorten die ik dit jaar in mijn stadstuintje heb staan. 

Mais
In het oorsprongverhaal van de maya's  de "Popul Vuh' staat beschreven dat de maya's van mais gemaakt zijn: "Hombres de Mais". Mais is dan nu ook nog steeds het hoofdvoedsel van de Guatemalteken. Er zijn vele recepten van mais op allerlei manieren klaargemaakt. Ook wordt het nog gebruikt in verschillende rituelen. 
Ik heb 4 kleuren mais meegenomen uit Guatemala. Deze heb ik in april binnen voorgezaaid. Ik heb een deel hier bij mij in de stadstuin staan en een deel bij mijn ouders. Het mais staat in combinatie met de bonen en de pompoenen gepland volgens de azteekse methode. 
Het mais is inmiddels erg hoog, een aantal zijn zelfs al bijna  3 en halve meter. Ook de stammen zijn erg dik. Bij mijn ouders kom ik zelfs niet meer met een hand om de stammen, zo dik. Onderaan zie je ook dat ze extra wortels aan het maken zijn voor extra stevigheid. 
Helaas zijn er nog geen maiskolven gesignaleerd. Ik hoop dat die toch nog gaan komen voordat het te laat is. Deze soorten zijn natuurlijk ook niet gewend aan de relatief korte zomer hier.

Pepers
In het gebied van Guatemala ligt ook de oorsprong van vele pepers. Ik heb verschillende peperzaden dit jaar gezaaid, maar niet alle zaden zijn ontkiemd en niet alle planten hebben het gehaald.
Zo heb ik buiten een serrano peper staan die het fantastisch doen. De pepers zijn zelfs nog groter dan de pepers die ik had meegenomen.  
De Guaque heeft nu ook een klein pepertje, dit is een plant die heeft overwinterd en ik nu in de moestuinbak heb geplaatst. Helaas staat hij niet op de ideale plek en ontvangt weinig zon, door de schaduw van andere planten. De Cobanero heeft ook een grotere pot gekregen en lijkt het beter te doen dan vorig jaar.
In de vensterbank heb ik een Chiltepe en Chile Caballo staan. Chiltepe is een kleine venijnige peper. De Chile Caballo heeft nog geen pepers gegeven. Dit is ook een moeilijke soort, het schijnt dat hij pas het tweede jaar vruchten geeft. De plant is nu inmiddels 2 jaar, dus ik zal geduldig af moeten wachten. Er zijn wel al een paar bloemen aangekomen, maar helaas zijn die afgevallen.  

Bonen
Ik heb dit jaar heel veel bonen gezaaid, maar helaas door het koude en natte voorjaar is dit niet veel geworden. De bonen die tussen het mais staan, die doen het al wel fantastisch, behalve dat ze ook nog geen bloemen hebben gevormd. Ik hoop dus dat het seizoen hier lang genoeg is om nog bloemen en dan peulen te vormen... 
Ze omhelzen inmiddels het mais met hun lange strengen. Ook in een van de moestuinbakken staan een paar planten. Helaas weet ik niet welke soort dit is, dus dat wordt een verrassing. 

Pompoenen
Dit is het tweede jaar dat ik pompoenen uit Guatemala kweek. Hier in mijn stadstuintje staat een plant. Deze is inmiddels al twee keer heen en weer door het maisveldje gegaan en nu zoekt hij een weg tussen de andere planten. Sinds een week of 4 is hij ook gaan bloeien. Eerst alleen maar mannelijke bloemen, maar daarna ook een vrouwelijke bloem. Helaas is deze vrucht afgevallen. Gelukkig heb ik deze soort ook bij mijn ouders staan en daar zitten al een stuk of 4 pompoenen van groot formaat aan.  

Tomatillo of miltomate
Dit is een groene tomaat in een jasje. Hij lijkt veel op de kaapse bes. Deze plant kweek ik nu een jaar of 6. Het eerste jaar in een pot, want ik had geen enkel idee hoe groot de plant werd. Nou heel groot dus en hij waaide toen steeds om op het balkon. Ik woonde toen nog in een appartement. Nu kweek ik de plant ook al weer 5 jaar denk ik in mijn stadstuin. Ik ben er achter gekomen dat hij het beter in de schaduw doet. Helaas ook tot ontdekking gekomen dat de slakken ook van de kleine plantjes houden, dus dit jaar ook twee keer moeten planten. Gelukkig de aanhouder wint en nu heb ik dan ook al weer een plant die zo'n 1,5 m hoog is. De eerste vruchtjes komen er aan. Uit voorgaande jaren weet ik dat hij vruchten blijft geven tot aan de eerste nachtvorst.

Chipilin
De bladeren van deze struik worden gegeten, vaak in combinatie met een maisdeegje of in de soep als kruid. Heerlijk en vol met mineralen. Dit is het tweede jaar dat ik deze plant probeer. Dit jaar heb ik dan ook al meer kunnen oogsten. Ik heb helaas nog maar 1 plant want ook de slakken houden van deze exoot.... Ik hoop dat hij bladeren blijft produceren in ieder geval tot aan de eerste nachtvorst. Ik denk namelijk dat hij daar niet tegen kan. Wil je meer over deze plant weten, lees dan dit artikel.

Recept
Bij deze Guatemalteekse planten hoort dan ook een Guatemalteeks recept: Tamalitos de chipilin

• 300 gram maismeel bv Maseca of Pan te koop bij AH
• Chipilin bladeren of snijbiet of eventueel andere kruiden
• 25 gr gesmolten Boter
• 100 witte kaas
• snufje zout
• water
• maisbladeren of aluminium folie

Maak een stevig deeg van alle ingredienten. Dit verdeel in kleine porties en rol dit in het maisblad of aluminiumfolie. Doe ze allemaal in een pan en vul dit met water. Laat het ongeveer 15 minuten koken tot ze gaar zijn. 

Buen provecho !
 

 

Exotisch experimenteel zaaien

Ik vind het erg leuk om met allerlei planten te experimenteren. Dit kunnen stekjes zijn of zaden. 
Het is vooral leuk om te zien of het lukt. Van een aantal weet ik zeker dat ze nooit een vrucht zullen gaan vormen, maar ik blijf het gewoon leuk vinden. Kijk een op de site van zaai eens wat. De meeste planten zijn exotisch kunnen vaak alleen in de zomer naar buiten, maar dat maakt de pret niet minder. Hieronder een aantal van mijn experimenten.

Gember
Ik heb gewoon een stukje gemberwortel in de een potje gedaan. Deze wortel heb ik voor de helft in een de aarde gedaan. En na een week of 2 zag je dat er wat ging veranderen. Aan de wortel kwam een nieuw stukje wortel en daaruit groeit nu de plant. Ik denk dat ik hem binnenkort even een grotere pot moet gaan geven.

Ananas
Mijn ananasplant is nu zo groot, dat ik hem denk ook moet gaan verpotten. Wat begon als een kroon van de ananas is nu een grote plant. Om ook zo'n plant te krijgen, koop je een ananas met een mooie groene kruin. Deze snijd je er van af en zorgt dat er geen vruchtvlees aan blijft zitten. Maak dit goed schoon. Ik heb zelf de buitenste bladeren eraf gehaald. Zo heb je een schone kroon. Deze stop je gewoon in een pot met aarde en dan regelmatig water geven. Eerst zie je niets omdat het wortels vormt. Na een tijdje zie dat de plant vanuit het midden begint te groeien. Als de plant wat groter is kun je hem verpotten. Ik hoop dat er misschien dit jaar een ananas uitgroeit. Deze groeit vanuit het hart van de plant.

Avocado
Ik ben gek op avocado's. Als ik dan in Guatemala ben, eet is ze in overvloed en zijn ze vele malen lekkerder dan hier in Nederland. Daar zijn ze heerlijk romig zoals boter en niet hard en smaakloos zoals hier.... Vanuit de pit kun je avocado boom kweken. Ja, want een avocado is een boom die wel 15 meter groot kan worden. Ook duurt het heel lang voordat de boom vruchten geeft. Steek in de pit 4 cocktailprikkers zodat je de pit boven een glas kan hangen, half in het water. Als eerste zie je de pit splijten en daarna komt er een wortel uit en daarna in eens een lange stengel met de eerste blaadjes. Als er meer bladeren aankomen kun je hem in een pot planten. Zorg dat de de pit half in de aarde stopt.

Güisquil/ Chayote
Dit is een klimplant die familie is van de komkommer en pompoenen. We aten wat op de markt in Antigua en toen lag daar deze güisquil op de grond om weggegooid te worden. We hebben hem opgepakt en meegenomen in een zakje in de koffer. Dit was al een aangename plaats, want na een vertraging van de koffer, kwam hij uit het zakje en begon al te kiemen. We hebben hem snel in een pot gedaan en nu is hij al lekker aan het groeien. Straks als het warmer wordt krijgt hij een warme plek in de tuin. De vrucht kun je koken en is heerlijk. Daarnaast vormt zich een knol in de grond die Chinta wordt genoemd. Deze heeft de structuur en smaak van een aardappel maar veel lekkerder. Hopelijk kan ik die dit jaar ook oogsten. 

Gynura Procumbens/ Eeuwige leven plant
Dit plantje heb ik van vrienden gekregen en is een soort van boomspinazie. De plant komt oorspronkelijk uit Indonesië en Thailand. De plant groeit erg snel en je kan hem gemakkelijk stekken. Ik heb inmiddels al 2 plantjes. De blaadjes eet je en er worden geneeskrachtige eigenschappen aan de plant toe gekend zo zou het helpen tegen diabetes, hoge bloeddruk en tegen kanker. 

Chipilin
Dit is weer een plant die uit Guatemala komt. De is een struik waarvan je de blaadjes eet. De bladeren bevatten een hoog percentage ijzer, calcium en magnesium. De blaadjes zijn heerlijk in een omelet, door soep of in chuchitos of tamales. Vorig jaar heb ik ze in de tuin gehad, alleen wat laat in het seizoen. Ik heb ze nu weer binnen gezaaid en hopelijk kan ik nu wat meer oogsten. 



Wat voor experimenten hebben jullie staan, ik ben erg benieuwd!