Terugblik: wat ging minder

In mijn vorige blog kon je lezen over de toppers van 2018 deze keer over wat niet zo goed ging. Meestal lees je in de bladen, op social media en ook in andere blogs over wat allemaal fantastisch is gegaan. Maar er gaat natuurlijk ook van alles mis, tenminste bij mij wel. Er zijn hier meerdere oorzaken voor. Je hebt zaden die niet opkomen, plantjes die niet willen groeien, planten die worden opgegeten door  of gewoon omdat je ze even vergeten bent. Ik begin ook altijd enthousiast, maar merk dat ik niet alle dagen dan zin heb om iets te doen in de tuin en daar betaal je de prijs dan voor. Ach, ik neem het voor lief. En het voordeel voor mij is dat ik dan wel plaats heb voor alles wat ik nog over heb. Ik zaai namelijk veel te veel en een te kleine stadstuin om alles in te te plaatsen.

Aardappels.
Ik kan niet zeggen dat ze echt mislukt zijn, maar ze waren veel te klein. Ik had dit jaar hele mooi gekocht op een zadenbeurs en net zoals ieder jaar in een grote pot geplant. Helaas hebben de slakken echt heel veel loof opgegeten. Er was echt niets meer over. Gelukkig hebben ze nog wat kunnen herstellen, maar de droogte had ook niet veel goed gedaan. De eerste pot heb ik dan voor onze vakantie gerooid. Het ware hele kleine aardappeltjes. De andere pot heb ik dus langer laten groeien, maar ook deze zijn niet echt groot geworden. De aardappels waren dus niet zo'n succes.

Courgette
Een courgette is niet echt een hele moeilijke plant, maar dit jaar ging het moeizaam. De plak waar ze stonden was niet  ideaal omdat er niet veel zon was. Maar ook de courgette planten zijn ten prooi gevallen van de slakken. Toen ik deze planten in de moestuinbakken had, ging het veel beter. Behalve dat ze veel plaats in beslag nemen. Ik denk dat ik volgend jaar dan maar een klimcourgette ga proberen.Ik vind te groente te lekker om het niet gewoon weer te proberen.

Zoete aardappel
Dit jaar was ik vroeg begonnen met de zoete aardappel scheuten. Eerst in een glas met water en daarna voorzichtig de scheuten los halen. Later heb ik ze in de moestuinbak gedaan. Van de 3 plantjes heeft het maar 1 overleefd. Maar deze leek totaal geen zin hebben in groeien. Waar ik ze vorig jaar in een zak had en ze fantastisch gingen, nu dus helemaal niet. Pas aan het einde van de zomer zag je iets meer bladeren komen. Helaas ook geen niet zoete aardappels onder de grond. Ook was de plant te klein om de bladeren te oogsten. Deze kun je namelijk in tegenstelling van aardappels gewoon eten. De zoete aardappel is dan ook geen familie van de aardappel zoals de naam doet vermoeden.

Mais
De zoete mais, kwam goed op, maar ik had er te weinig van gezaaid en het was ook te laat om nog weer nieuwe te zaaien. Van mais moet je voldoende zaaien en dan het liefst in een vierkant en niet in een rij. Door de wind worden de kolven in worden bevrucht. De bloei zit boven in de plant in die valt dan op de haren, waar de kolven komen. Ik had dus eerst een 1 plant die bloeide en later de anderen bijna, 1 voor 1. Het gevolg was dus dat de kolven niet veel korrels hadden. Ook heb ik ze iets te laat geoogst, waardoor ze niet meer lekker waren. Ik hoop volgend jaar een gewone suikermais en nog een bijzondere kleur te zaaien. Ik moet nog even op zoek naar die zaden, want de mooie soorten uit Guatemala die ik heb, hebben een langer seizoen nodig. 

Moestuin toppers 2017

Het begint nu dan toch echt winter te worden. Koud weer, 's nachts rond het vriespunt en daar onder. Ook hebben we de eerste sneeuwvlokken van het jaar. Ik vind dat dit toch ook bij het einde van het jaar hoort. Helemaal om het kerstgevoel compleet te maken. Ik houd erg van het voorjaar en zomer juist omdat je dan veel in de tuin kunt doen en vooral ook oogsten. Maar het is ook wel fijn om even een stop te hebben en tijd om de bewaaroogst op te eten. En dat is heerlijk bij mooi winterweer. Ik heb bij het opruimen nog een zoete aardappel gevonden. Stralende zon met strak blauwe lucht. Wat mij betreft mag het dan best koud zijn en ook wel sneeuwen en vriezen. Het jaar 2017 loopt ten einde en dan is het weer tijd voor de lijstjes. Dus deze keer mijn toppers in de stadsmoestuin van dit jaar.

Pepers
Pepers mogen natuurlijk niet ontbreken in mijn lijstje. De een deed het wat beter dan de ander. Ik was dit jaar eerder begonnen en had een hele opstelling in de woonkamer staan. In het begin nog niet zo veel ruimte maar later steeds meer. Hier stonden ook een paar nieuwe soorten en die horen dan ook bij mijn toppers. Een mooie plant was mijn Peperoncini, gekregen van in gedroogde vorm van een Italiaanse. Ook mijn Chile Guaque uit Guatemala was dit jaar top. Maar de echte toppers waren mijn 5 overwinteraars. Ondanks de luizenplaag hebben de Naga Jolokia, de Scotch Bonnet en een kruising van de Devils Kiss heel veel pepers gegeven. De Chiltepe was bracht het meest op meer dan 300 pepertjes. En.... voor het eerst dit jaar ook mij Chile Loco, een pubenscens. Deze laatste 2 ook uit Guatemala. 

Tomaten
Ik had dit jaar ook weer veel soorten en ook een aantal nieuwe. Toen de eerste oogst zich aandiende was ik helaas nog op vakantie in Guatemala. Maar ook toen we terug waren hebben we zelfs tot begin november tomaten uit de tuin gehad en dat niet eens met een kas, maar met een simpel afdakje. Mijn toppers waren  een aantal nieuwe soorten zoals de Green Doktors Frosted, Purple Cherry en en een gewone cherry tomaat. Heerlijk zoet en lekker veel opbrengst. De soort die echt het meeste hebben opgebracht waren de Yellow pear shaped. Hier zat geen einde aan. Meer weten of mijn tomaten lees dan een vorige blog hierover.

Mais
Dit jaar had ik gekozen voor een normale suikermais. Ik heb eerder veel soorten uit Guatemala meegenomen, maar helaas waren die hier geen succes. Dit jaar met een stuk of 5/6 planten meerdere keren kunnen oogsten. Iedere plant had minimaal 2 kolven. Ook heb ik de bladeren kunnen gebruiken om een tamalitos van te maken. De bladeren om de kolven waren niet zo groot dat ik ze heb bewaard en ik had ook nog wat uit Guatemala. De laatste kolven hebben ik laten drogen en dat is nu mooi voer voor de vogels. Ik  vind het altijd leuk om wat te laten staan voor de vogels in de winter. Dit doe ik ook met zonnebloemen. De vogels vinden dit heerlijk. Ze komen in grote getallen in zowel de voor- als achertuin.

Bladgroente
Ik ben nog steeds snijbiet aan het oogsten, dus dat mag ook wel een topper in 2017 zijn. Ik vind het een fantastische groente om meerdere reden. Je kunt het gemakkelijke kweken en continue oogsten. Daarnaast ik het heerlijk en erg voedzaam. Ik gebruik het in soepen, in de wok of door een omelet. Helaas zie je het niet vaak in de winkels, dus nog een reden om het zelf te kweken.
Een andere topper dit jaar, daar waar het vorig jaar een flop was, is bleekselderij.  Het zijn misschien niet hele dikke planten om in een keer te oogsten, maar dat hoeft van mij ook niet. Ik snijd er elke keer een paar stengels af voor in de soep of sauzen. Je hebt speciale bladselderij, maar ik neem het blad van deze ook gewoon. Het is wat minder sterk van smaak.

Dit waren mijn toppers en in de volgende blog ook de floppers, want die zijn er ook altijd...Ik ben benieuwd wat jullie toppers zijn van het afgelopen moestuinjaar.        

Boxboles en Tamalitos

Ik vind het zo mooi dat in Guatemala echt bijna alles wordt gebruikt om mee te koken. Ook heel veel soorten bladeren en kruiden. Zij noemen dit vaak montes omdat ze vaak in de bergen en echt overal groeien. Vaak zijn deze bladeren erg voedzaam en goedkoop. Omdat er veel armoede is, zijn deze bladeren een aanvulling op het dieet. Volgend jaar ga ik ook weer verschillende nieuwe soorten proberen zoals Amaranth, waar je het blad ook van eet, Quilete en Chipilin. Dit jaar had ik ook Chipilin in de tuin staan, maar de slakken vonden dit ook erg lekker. Er staan nog maar een paar blaadjes. In plaats van tamalitos met Chipilin ga ik het recept maken met Bledo ( de bladeren van de Amaranth)Ook omdat meer mensen hier dit in de tuin hebben staan.  Dit recept heb ik van iemand in Chimaltenango. Ook ga ik Boxboles uit Nebaj maken. Beide recepten lijken wel op elkaar. 

Mais
Mais is het basisvoedsel in Guatemala. Vorig jaar heb ik ook soorten geprobeerd van daar, maar het seizoen is hier toch te kort. Dit jaar dus maar gewone simpele suikermais. Dit is ook het eerste jaar dat we mooie grote maiskolven hebben. De eerste hebben we al heerlijk gegeten. Naast de maiskolf wordt vaak het blad van de maiskolf gedroogd om hier later weer Tamalitos of Chuchitos in te maken. Dit blad wordt Tusa genoemd. Je kunt het ook in Mexicaanse winkels vinden als "Hoja de Tamal". Op het moment dat het gewone blad ook nog vers is, wordt dit ook gebruikt om de maispakketjes in te wikkelen en dat ga ik dan ook doen voor de Tamalitos de Bledo.

Recept Tamalitos

• 2 kopjes maismail
• 1,5 kopje water
• zout
• vers maisblad
• 50 gr Reuzel (varkensvet) of boter
• 100 gram witte kaas
• Bladeren van de Amaranth (Bledo)

Je maakt een deeg van het maismail met het water, zout, ossenwit, en witte kaas. Je snijdt de bladeren van de amaranth in grove stukken en mengt dit met het deeg. Maak kleine porties die je in het blad wikkelt. Je kookt de tamalitos ongeveer 20 min. Voor opdienen haal je ze uit het blad

Chayote
Chayote (Guisquil) is een groente die heel veel wordt gegeten en je hebt ze in allerlei soorten. Hier in Nederland vind je vaak maar 1 soort. Ik heb deze dan ook bij de toko gekocht. Het is al een enorme plant maar ik zie nog geen vruchten. Naast de vruchten kun je het blad ook eten. Dit ga ik dan ook gebruiken voor Boxboles. De plant maak ook een wortel: Hinchintal. Ook deze is eetbaar. Aan het eind van het seizoen ga ik ook kijken of er zich een knol heeft gevormd. Deze kook je net als aardappels. Ik ben benieuwd of hij zich ontwikkeld en ik die dan ook kan eten, want ik vind het erg lekker.  Nu dus Boxboles

Recept Boxboles 

• Bladeren van de Chayote ( Guisquil)
• 1 kopje mais
• 3/4 kopje water
• 25 gram reuzel of boter
• zout
• 50 gram pompoenpitten
• 3 tomaten

Je maakt van het maismeel, water en reuzel een deeg. Deze vouw je in de Chayote bladeren en kookt deze voorzichtig in water.
De pompoenpitten rooster je licht en die vermaal je. Dit meng je later met het water waarin de boxboles hebben gekookt . Dit wordt een soort saus. Van de tomaten maak je een saus door deze te koken en te pureren. Je dient de boxboles op met de tomaten- en pompoenpittensaus. Het blad van Chayote eet je ook op.

 Buen provecho
 

Moestuin plan 2017 deel 2

Zoals beloofd vorige week nu deel 2 van mijn moestuinplan. Terwijl ik dit aan het schrijven ben is de tuin bedekt met een dun laagje sneeuw en is wordt er voor deze week flinke vorst voorspeld. Sommige planten moeten dan extra bescherming zoals de vijg. Andere planten hebben juist kou nodig om te ontkiemen zoals bloembollen. Echt winterweer vind ik ook erg mooi. Een beetje sneeuw, ijs en dan een strakblauwe lucht. Dan zijn de dagen ook niet zo triest en is er veel licht. Dan voelt het of de lenten ook bijna komt.
Deze week in mijn blog deel 2 van mijn plan: moestuinbak 2 en de rest van de achtertuin.

Bak 2
In deze bak komt onder andere suikermais en dan gewoon een soort van hier. Ik denk dat voor de soorten die ik mee heb genomen uit Guatemala het seizoen hier gewoon te kort is. Jammer maar helaas. Dit jaar krijgt de Chipilin ook een plaatsje in de bak, omdat het een heerlijke voedzaam blad is. Ik heb nu ook wat meer ruimte in de bakken omdat er geen courgettes en tomaten in komen. Samen waren die goed voor zo'n 7 tot 8 vakken. Ook in deze bak komen een aantal pepers zoals genoemd in de vorige blog. Ook nogmaals aubergine, maar een nieuwe vroege soort. Hopelijk meer succes dit jaar. Ik wil ook weer sjalotten/ui poten. Deze krijgen nu ook een drogere plaats dan vorig jaar.  

Border achter in de tuin
Vorig jaar stond hier het mais, de pompoenen en bonen. Het enige succes was 1 pompoen.... Ik moet het oerwoud hiervan nog opruimen en daarna zorgen dat er wel weer voldoende voedingstoffen komen, want het heeft nogal wat van de grond gevraagd. Dit jaar komt de 'tomaten kas' hier. Dit is de plaats in achtertuin waar de het langst de zon komt en lekker warm wordt. Ideaal voor de tomaten. Dit jaar ga ik allemaal nieuwe tomaten kweken die ik heb gekocht bij Diana's mooie moestuin.  Ik heb de tomaten gekozen vanwege de vroege teel (Paul Robenson, Vernissage Black) vanwege de kleur (Purple Cherry, Green Doctor Frosted, Zebra Green), vanwege de smaak en opbrengst (Sunrise Bumble  Bee) of een tomaat om lang te bewaren (Mount Vesuvius).
Verder komen hier een paar courgettes, basilicum en goudsbloem. De laatste 2 zijn companionplanten van de tomaat. 

Onder de appelboom
Achter mijn schuurtje heb ik ook nog een stukje grond wat gecombineerd is met 'gewone' planten. Hier staan wat hosta's, lelietjes-van-dalen, Camelia en hortensias. Daarnaast staat er een appelboompje, groeit er een braam over de afvalcontainers heen. De framboos heeft een nieuw plaatsje gekregen, waardoor er meer ruimte en vooral licht is om wat de kweken. Hier krijgt de miltomate een plaatjes. Het lijkt namelijk dat alleen daar hij het geweldig doet. Ook wil ik hier de oostindische kers en misschien toch ook nog een paar aardappelen. Afgelopen jaar heb ik die niet gehad, maar het is toch wel lekker die verse aardappelen uit de tuin. 

Al met al een heerlijke eettuin, als alles tenminste lukt. Aan de voorbereiding ligt het in ieder geval niet. Nu hopen op een normaal voorjaar met weinig regen en een mooie zomer. 
 

Flop 10 van 2016

Zoals vorige week beloofd dit keer mijn flop 10 van 2016. Veel denken dat alles in mijn tuin lukt. Nou helaas niet. Sommige planten heb ik meerdere van en dan zijn er altijd wel een paar die niet zo goed gaan. Helaas zijn er ook planten waar ik dan maar 1 van heb en dan is het jammer. Nog erger is het als je veel planten hebt en ze allemaal niet lukken. Zo ook bij mij. Hier dus de flop 10 van mijn stadstuin. Net als vorige week in willekeurige volgorde.

1 Mais
Vol goede moed ben ik dit jaar met mijn 4 kleuren mais begonnen. Alle kleuren kwamen snel op, hoewel de witte wel wat achterbleef.Uiteindelijk  hebben ze een plaatsje gekregen in mijn tuin en in die van mijn ouders. Prachtig om te zien hoe ze snel de hoogte in gingen tot wel 5  meter hoog bij mijn ouders. Een prachtig oerwoud had ik in mijn tuin. Dat was dan ook het enige. Geen bloei, geen kolven en na de nachtvorst een hopeloos bos mais...

2 Bonen
Net als de mais heel veel kleuren. Helaas kwam meer dan de helft niet op door de kou. Uiteindelijk toch nog een paar die op kwamen en die hebben zowel tussen het mais als in de moestuinbak een plaatsje gekregen. Mooi sierlijk draaiden ze om alles heen en ook zij gaven deze jungle look. Maar net als de mais geen bloemen en dus ook geen peulen. Ze dienen nu als mulch in de moestuin bak. Hopelijk hebben ze nog wel wat nitriet in de grond gebracht.

3 Goji
Een plant die al 3 jaar een plaatsje heeft in de moestuin, maar nog nooit een bes geeft gegeven. Dit jaar had ik nog wat hoop toen laat in de herfst en bloemen verschenen. Ik hier nog foto's van gemaakt. Maar helaas ook weer geen bessen. Als hij volgend jaar niets geeft, sta ik de plaats af aan een andere plant

4 Aubergine
Al vele jaren probeer ik aubergine te kweken, maar zonder resultaat. Pas eind van de zomer begon de plant te groeien en het wat dus veel te laat om nog vruchten te vormen. Ik heb voor volgend jaar een nieuwe vroege soort gekregen, hopelijk kan ik dan eindelijk eens een eigen aubergine eten.

5 Sjalotten
Voor het eerst sjalotten gepoot. Het leek heel goed te gaan, maar op een gegeven moment groeiden ze niet meer. Ook was het toen nat waardoor ze gingen rotten. Ik heb ze er toen allemaal uitgehaald en gebruikt om in te maken. Mini sjalotjes waren het. Wel lekker van smaak, maar veel te klein.

6 Dille
Ik had op 2 verschillende plaatsen dille staan. Bij mijn komkommerplant en ook in de voortuin bij de andere kruiden. Beide planten bleven heel klein en gingen al heel snel een bloem vormen. Ik heb er een paar takjes van kunnen oogsten. De bloemen zijn overigens wel mooi, maar ik had liever wat meer takjes met blaadjes gehad.

7 Prei
Ik zou nu hele dikke preien in mijn tuin moeten hebben aangezien ik ze al in de zomer heb gezaaid en het winterpreien zijn. Bij mijn ouders zijn ze groot en dik, maar bij mij zijn ze nog kleiner dan lente ui. De knoflook die ik net heb gepland ins nog dikker.. Vorig jaar was dit ook het geval, maar toen heb ik ze laten staan en had ik prei in het voorjaar. Hopelijk is dat nu ook zo. 

8 Bleekselderij 
Ik had al gelezen dat bleekselderij een moeilijke groente was om te telen. Nou ik geef ze gelijk. Ik had zelf mooie plantjes gekweekt. Ze hebben een mooi plaatsje gekregen in de bak, maar omdat het ze koud bleef gingen ze niet groeien. Daarna zijn ze helemaal overschaduwt door de courgette planten en dus geen bleekselderij.

9 Pepers
Ze stonden ook al in mijn top 10, maar komen ook voor in mijn flop 10. Een aantal soorten die heb gezaaid zijn niet opgekomen. Het merendeel niet. Gelukkig had ik nog vele planten de winter door laten komen en had ik nog wat op reserve. Wat ook een flop hieraan was, was de luizenplaag, waar ik maar niet vanaf leek te komen. Ook nu nog blijft dit hardnekkig ondanks mijn nieuwe middel hier tegen.  

10 avocadoplant
Een van mijn experimenten dit jaar. Deze is helaas ook doodgegaan. Eerst heeft hij een luizenplaag overleefd en daarna heeft hij de watervloed niet overleefd. Waarschijnlijk te veel water. In het voorjaar ga ik weer opnieuw een pit laten groeien, daar is het nu te donker voor. De plant wordt dan snel lang en slap

Hebben jullie nog tips voor mij om te zorgen dat deze planten volgend jaar nog een kans bij mij krijgen.
 

Herfst?

We zitten nu dan echt midden in de herfst. De kleuren van heel veel planten beginnen te veranderen. Je kunt goed zien dat ze aan het eind van de cyclus zitten. Toch zijn er nog heel veel planten die volop oogst geven, ondanks dat het echte zomer planten zijn. Ik ben verbaasd wat ik nu nog uit de tuin kan halen half oktober. De eerste paddenstoelen verschijnen, maar daarnaast bloeit de Oostindische Kers nog volop. Er zijn dit jaar minder paddenstoelen omdat het nog steeds erg droog is. Ik moet nog steeds de aardbeien die in balkonbakken aan de schutting, water geven. Sommige bladeren zijn al herfstrood, maar toch komen er nog nieuwe bloemen aan. Als het niet gaat vriezen zullen ze ook nog aardbeien geven. 

Tomaten 
Ik heb van doorzichtig plastic golfplaten een kastje gemaakt. De gehele zomer lagen de zijkanten boven op het dak, maar nu met de wat koudere temperaturen hangen ze naar beneden. Zo zijn de tomaten beschermd tegen de kou. Het is ongelofelijk, maar deze tomaten zijn totaal niet aangetast door de schimmelziekte. Een aantal planten hangt nog vol met tomaten. Hopelijk rijpen ze nog aan de plant. Mocht er nu dan toch nachtvorst komen, dan haal ik de groene tomaten van de plant af en krijgen ze een plekje in de vensterband. Van de groene tomaten kun je ook heerlijke tomatenchutney maken zoals ik vorig jaar deed.

Geduld
Soms moet je geduld hebben, maar ik denk dat het nu toch wel te laat is. Mijn aubergine heb ik tegelijk met mijn tomaten gepland en nu pas begint de plant wat groter te worden en bloemen te vormen. Helaas met dit weer zullen het wel geen aubergine meer worden....
Ik heb nu zo'n twee jaar een Gojibes in de voortuin staan en nog nooit bloei in gezien en deze week bij toeval omdat ik foto's aan het maken was zag ik dat hij bloeide! Er zaten ook al veel uitgebloeide bloemen in dus ik hoop dat er toch nog een paar bessen aan komen. Ik heb even opgezocht, maar normaal gesproken bloeien ze veel eerder...en duurt het inderdaad ongeveer 3 jaar voordat ze gaan bloeien.

Nog meer geduld...
Ook mijn mais is nog steeds niet aan het bloeien en heeft ook nog geen maiskolven. Bij mijn ouders zit er inmiddels wel bloei in, dus er is nog hoop. De planten hebben daar ook een hoogte van 5,5 meter bereikt!  De bonen die bij het mais opgroeien hebben ook nog geen bloei. Vorig jaar was dat pas in november en toen de vorst kwam, gingen ze dood, dus ik denk dat het dit jaar ook niet veel wordt. Een aantal andere bonen zijn inmiddels naar de schutting gegroeid. Dit ziet er erg mooi uit en onderaan zie je hele dikke stammen gedraaid om de stokken die er voor de steun stonden. Het mais en de bonen hebben in ieder geval wel voor een jungle look in mijn tuin gezorgd!

 

Guatemalteekse experimenten

Zoals je wellicht eerder al hebt kunnen lezen, neem ik ook altijd zaden mee uit Guatemala en probeer ik de verschillende soorten hier in Nederland uit. Voor diegene die mij niet zo goed kent, zal ik even uitleggen hoe ik bij Guatemala kom, aangezien dit niet voor iedereen een bekend land is. Ik ben zelf in 2000 voor het eerst naar Guatemala gegaan voor een stage van bijna een jaar. Daar heb ik mijn man leren kennen en vanaf die tijd reizen wij zo nu en dan af naar Guatemala. Ik heb het eten daar leren kennen en de bezoeken aan de markt zijn fantastisch. Heel veel voedsel wat wij nu eten komt oorspronkelijk uit Midden-Amerika. Denk hierbij aan mais, bonen, pompoenen, tomaten en pepers. Ik heb me erin verdiept en zo beetje bij beetje verzamel ik zaden van de markt.Een aantal soorten heb ik nu al verschillende jaren met met wisselend succes gekweekt. Deze blog over de soorten die ik dit jaar in mijn stadstuintje heb staan. 

Mais
In het oorsprongverhaal van de maya's  de "Popul Vuh' staat beschreven dat de maya's van mais gemaakt zijn: "Hombres de Mais". Mais is dan nu ook nog steeds het hoofdvoedsel van de Guatemalteken. Er zijn vele recepten van mais op allerlei manieren klaargemaakt. Ook wordt het nog gebruikt in verschillende rituelen. 
Ik heb 4 kleuren mais meegenomen uit Guatemala. Deze heb ik in april binnen voorgezaaid. Ik heb een deel hier bij mij in de stadstuin staan en een deel bij mijn ouders. Het mais staat in combinatie met de bonen en de pompoenen gepland volgens de azteekse methode. 
Het mais is inmiddels erg hoog, een aantal zijn zelfs al bijna  3 en halve meter. Ook de stammen zijn erg dik. Bij mijn ouders kom ik zelfs niet meer met een hand om de stammen, zo dik. Onderaan zie je ook dat ze extra wortels aan het maken zijn voor extra stevigheid. 
Helaas zijn er nog geen maiskolven gesignaleerd. Ik hoop dat die toch nog gaan komen voordat het te laat is. Deze soorten zijn natuurlijk ook niet gewend aan de relatief korte zomer hier.

Pepers
In het gebied van Guatemala ligt ook de oorsprong van vele pepers. Ik heb verschillende peperzaden dit jaar gezaaid, maar niet alle zaden zijn ontkiemd en niet alle planten hebben het gehaald.
Zo heb ik buiten een serrano peper staan die het fantastisch doen. De pepers zijn zelfs nog groter dan de pepers die ik had meegenomen.  
De Guaque heeft nu ook een klein pepertje, dit is een plant die heeft overwinterd en ik nu in de moestuinbak heb geplaatst. Helaas staat hij niet op de ideale plek en ontvangt weinig zon, door de schaduw van andere planten. De Cobanero heeft ook een grotere pot gekregen en lijkt het beter te doen dan vorig jaar.
In de vensterbank heb ik een Chiltepe en Chile Caballo staan. Chiltepe is een kleine venijnige peper. De Chile Caballo heeft nog geen pepers gegeven. Dit is ook een moeilijke soort, het schijnt dat hij pas het tweede jaar vruchten geeft. De plant is nu inmiddels 2 jaar, dus ik zal geduldig af moeten wachten. Er zijn wel al een paar bloemen aangekomen, maar helaas zijn die afgevallen.  

Bonen
Ik heb dit jaar heel veel bonen gezaaid, maar helaas door het koude en natte voorjaar is dit niet veel geworden. De bonen die tussen het mais staan, die doen het al wel fantastisch, behalve dat ze ook nog geen bloemen hebben gevormd. Ik hoop dus dat het seizoen hier lang genoeg is om nog bloemen en dan peulen te vormen... 
Ze omhelzen inmiddels het mais met hun lange strengen. Ook in een van de moestuinbakken staan een paar planten. Helaas weet ik niet welke soort dit is, dus dat wordt een verrassing. 

Pompoenen
Dit is het tweede jaar dat ik pompoenen uit Guatemala kweek. Hier in mijn stadstuintje staat een plant. Deze is inmiddels al twee keer heen en weer door het maisveldje gegaan en nu zoekt hij een weg tussen de andere planten. Sinds een week of 4 is hij ook gaan bloeien. Eerst alleen maar mannelijke bloemen, maar daarna ook een vrouwelijke bloem. Helaas is deze vrucht afgevallen. Gelukkig heb ik deze soort ook bij mijn ouders staan en daar zitten al een stuk of 4 pompoenen van groot formaat aan.  

Tomatillo of miltomate
Dit is een groene tomaat in een jasje. Hij lijkt veel op de kaapse bes. Deze plant kweek ik nu een jaar of 6. Het eerste jaar in een pot, want ik had geen enkel idee hoe groot de plant werd. Nou heel groot dus en hij waaide toen steeds om op het balkon. Ik woonde toen nog in een appartement. Nu kweek ik de plant ook al weer 5 jaar denk ik in mijn stadstuin. Ik ben er achter gekomen dat hij het beter in de schaduw doet. Helaas ook tot ontdekking gekomen dat de slakken ook van de kleine plantjes houden, dus dit jaar ook twee keer moeten planten. Gelukkig de aanhouder wint en nu heb ik dan ook al weer een plant die zo'n 1,5 m hoog is. De eerste vruchtjes komen er aan. Uit voorgaande jaren weet ik dat hij vruchten blijft geven tot aan de eerste nachtvorst.

Chipilin
De bladeren van deze struik worden gegeten, vaak in combinatie met een maisdeegje of in de soep als kruid. Heerlijk en vol met mineralen. Dit is het tweede jaar dat ik deze plant probeer. Dit jaar heb ik dan ook al meer kunnen oogsten. Ik heb helaas nog maar 1 plant want ook de slakken houden van deze exoot.... Ik hoop dat hij bladeren blijft produceren in ieder geval tot aan de eerste nachtvorst. Ik denk namelijk dat hij daar niet tegen kan. Wil je meer over deze plant weten, lees dan dit artikel.

Recept
Bij deze Guatemalteekse planten hoort dan ook een Guatemalteeks recept: Tamalitos de chipilin

• 300 gram maismeel bv Maseca of Pan te koop bij AH
• Chipilin bladeren of snijbiet of eventueel andere kruiden
• 25 gr gesmolten Boter
• 100 witte kaas
• snufje zout
• water
• maisbladeren of aluminium folie

Maak een stevig deeg van alle ingredienten. Dit verdeel in kleine porties en rol dit in het maisblad of aluminiumfolie. Doe ze allemaal in een pan en vul dit met water. Laat het ongeveer 15 minuten koken tot ze gaar zijn. 

Buen provecho !