Opruimen..

Wat was het dit weekend prachtig herfst weer. Of eigenlijk misschien toch al winterweer. Weer om de tuin op te ruimen.... Eerlijk gezegd vind ik dit het minste van een tuin. Niet alleen is het een minder leuk klusje, maar met weemoed ruim je de planten op. Gelukkig is het niet zo nat, waardoor het klusjes wat gemakkelijker wordt. Tijdens het opruimen kwam ik ook nog heel veel oogst tegen. Toch nog weer veel meer dan verwacht, want vorig weekend had ik ook al wat geoogst. Ook nu nog rijpe pepers en tomaten. Daarnaast nog heel veel groene pepers, vijgen, gojibessen en frambozen. De groene pepers moesten er nu dan toch ook aan geloven, want ik de pepers die in potten stonden zijn ook opgeruimd. Ik vind het toch zo zonde om ze weg te gooien... Met de kou op komst overleven ze het gewoon buiten niet en ik heb geen plaatst om ze allemaal te overwinteren. Dus dit was de enige optie.

Niet alles opruimen
Ik ruim niet alles op. Bladeren laat ik lekker in de tuin liggen. Dat heeft meerdere voordelen. Er groeit daar geen onkruid, want het is zo een soort mulch laag. Daarnaast dient het als compost en kunnen er allerlei dieren en insecten tussen wonen.Er scharrelde hier regelmatig een egeltje rond. Deze kan er lekker zijn winterslaap in houden. 
Je kunt trouwens ook een bladeren verzamelen en een laag in de compostbak doen. Een andere methode is in een vuilniszak ongeveer een jaar laten liggen en je hebt fantastische bladcompost. Wat ik ook gewoon laat zijn staan zijn de zonnebloemen. In de zomer bijen lokkers in de winter vogel lokkers. Ik zag de eerste koolmeesjes al weer heerlijk snoepen. 

Nieuwe oogst
In de winter kun je ook nog prima groente oogsten, die eerder aan het einde van de zomer of in de herfst zijn gezaaid. Het is nu ook de tijd om knoflook te poten. Ik heb dit zelf al in oktober gedaan volgens de 10-10-10-10 regel. Op 10 oktober op 10 cm diepte met een afstand van 10 cm. De eerste bollen zijn dan ook al boven. Ik ga ook de hele winter nog mizuna en snijbiet oogsten en hopelijk groeien de preien ook nog wat door. Verder zitten er nog wat wortels en bietjes in de bakken. Hopelijk blijven ze met de komende lichte vorst goed. Mijn tuin is niet alleen klein, maar ik heb ook geen plaatst om dit soort oogst te bewaren, daarom laat ik ze zo lang mogelijk in de tuin met het risico dat ze bevriezen. Deze week dus maar snel oogsten om ze te eten.

Overwinteren
Naast mijn groentetuin heb ik ook nog een aantal Agaves in potten. Het werd tijd dat deze ook naar binnen gingen. Ze zijn dit jaar zo mooi dat ik ze niet kapot wil laten vriezen. Ze staan nu mooi op zolder. De pepers die ik eerder wil laten overwinteren staan in de woonkamer. De granaatappel heb ik ingepakt. Als er echt strenge vorst op komst is, zal ik de vijg ook gaan inpakken. Deze kan goed tegen de geringe vorst en heeft zelfs de strenge vorst van vorig jaar overleefd. Het voordeel is dat hij op vlak bij een muur op het westen staat en dus de middagzon ontvangt. 

Moestuin toppers 2017

Het begint nu dan toch echt winter te worden. Koud weer, 's nachts rond het vriespunt en daar onder. Ook hebben we de eerste sneeuwvlokken van het jaar. Ik vind dat dit toch ook bij het einde van het jaar hoort. Helemaal om het kerstgevoel compleet te maken. Ik houd erg van het voorjaar en zomer juist omdat je dan veel in de tuin kunt doen en vooral ook oogsten. Maar het is ook wel fijn om even een stop te hebben en tijd om de bewaaroogst op te eten. En dat is heerlijk bij mooi winterweer. Ik heb bij het opruimen nog een zoete aardappel gevonden. Stralende zon met strak blauwe lucht. Wat mij betreft mag het dan best koud zijn en ook wel sneeuwen en vriezen. Het jaar 2017 loopt ten einde en dan is het weer tijd voor de lijstjes. Dus deze keer mijn toppers in de stadsmoestuin van dit jaar.

Pepers
Pepers mogen natuurlijk niet ontbreken in mijn lijstje. De een deed het wat beter dan de ander. Ik was dit jaar eerder begonnen en had een hele opstelling in de woonkamer staan. In het begin nog niet zo veel ruimte maar later steeds meer. Hier stonden ook een paar nieuwe soorten en die horen dan ook bij mijn toppers. Een mooie plant was mijn Peperoncini, gekregen van in gedroogde vorm van een Italiaanse. Ook mijn Chile Guaque uit Guatemala was dit jaar top. Maar de echte toppers waren mijn 5 overwinteraars. Ondanks de luizenplaag hebben de Naga Jolokia, de Scotch Bonnet en een kruising van de Devils Kiss heel veel pepers gegeven. De Chiltepe was bracht het meest op meer dan 300 pepertjes. En.... voor het eerst dit jaar ook mij Chile Loco, een pubenscens. Deze laatste 2 ook uit Guatemala. 

Tomaten
Ik had dit jaar ook weer veel soorten en ook een aantal nieuwe. Toen de eerste oogst zich aandiende was ik helaas nog op vakantie in Guatemala. Maar ook toen we terug waren hebben we zelfs tot begin november tomaten uit de tuin gehad en dat niet eens met een kas, maar met een simpel afdakje. Mijn toppers waren  een aantal nieuwe soorten zoals de Green Doktors Frosted, Purple Cherry en en een gewone cherry tomaat. Heerlijk zoet en lekker veel opbrengst. De soort die echt het meeste hebben opgebracht waren de Yellow pear shaped. Hier zat geen einde aan. Meer weten of mijn tomaten lees dan een vorige blog hierover.

Mais
Dit jaar had ik gekozen voor een normale suikermais. Ik heb eerder veel soorten uit Guatemala meegenomen, maar helaas waren die hier geen succes. Dit jaar met een stuk of 5/6 planten meerdere keren kunnen oogsten. Iedere plant had minimaal 2 kolven. Ook heb ik de bladeren kunnen gebruiken om een tamalitos van te maken. De bladeren om de kolven waren niet zo groot dat ik ze heb bewaard en ik had ook nog wat uit Guatemala. De laatste kolven hebben ik laten drogen en dat is nu mooi voer voor de vogels. Ik  vind het altijd leuk om wat te laten staan voor de vogels in de winter. Dit doe ik ook met zonnebloemen. De vogels vinden dit heerlijk. Ze komen in grote getallen in zowel de voor- als achertuin.

Bladgroente
Ik ben nog steeds snijbiet aan het oogsten, dus dat mag ook wel een topper in 2017 zijn. Ik vind het een fantastische groente om meerdere reden. Je kunt het gemakkelijke kweken en continue oogsten. Daarnaast ik het heerlijk en erg voedzaam. Ik gebruik het in soepen, in de wok of door een omelet. Helaas zie je het niet vaak in de winkels, dus nog een reden om het zelf te kweken.
Een andere topper dit jaar, daar waar het vorig jaar een flop was, is bleekselderij.  Het zijn misschien niet hele dikke planten om in een keer te oogsten, maar dat hoeft van mij ook niet. Ik snijd er elke keer een paar stengels af voor in de soep of sauzen. Je hebt speciale bladselderij, maar ik neem het blad van deze ook gewoon. Het is wat minder sterk van smaak.

Dit waren mijn toppers en in de volgende blog ook de floppers, want die zijn er ook altijd...Ik ben benieuwd wat jullie toppers zijn van het afgelopen moestuinjaar.        

September oogst

We zijn vandaag al weer een maand in de meteorologische herfst. Gelukkig hebben we vorige week nog een paar mooie dagen gehad, want een echte nazomer hebben we niet gehad. Erg jammer, want dat is toch altijd nog even genieten. Heerlijk aan het eind van de middag nog even in de tuin zitten. Helaas dit jaar niet, maar ondanks de regen en het slechte weer ben ik nog steeds aan het oogsten in mijn stadstuin. Ik ben echt verbaasd over sommige planten. En ook staan mijn tuin nog vol bloeiende planten en heel veel spinnen met enorme webben.  Er is dus nog genoeg nectar te vinden voor de bijen vlinder. Een aantal zonnebloemen staan nog in bloei en ook het groot kaasjes kruid gaat maar door. Deze keer een update van hoe mijn tuin er nu bijstaat.

Pepers 
De pepers beginnen nu pas op gang te komen. Met name de hete soorten zoals de Chinense. Dit jaar zijn het niet geweldig grote planten, maar geven toch een aantal mooie pepers die ik verwerk in onder andere mijn hete sauzen. Er zijn ook nog een aantal pepers die volop in bloei staan. Met name mijn Chile Loco zit nog vol mooie paarse bloemen. Ik vind het echt een prachtige peperplant met harige bladeren en ook best wel trots dat hij na 3 jaar eindelijk vruchten geeft. Ik ben eigenlijk te voorzichtig geweest en hem altijd binnen gehouden en juist deze plant kan wel wat meer kou hebben. Deze blijft voorlopig dan ook nog buiten staan. 

 

Tomaten
Het is echt ongelofelijk, maar ik heb nog steeds tomaten in de buitenlucht staan. Ze staan onder een afdak en hebben hebben geen enkel teken van de tomatenschimmel. Het duurt wel tot ze kleuren, maar dat doen ze nog steeds. Zodra ze wat meer kleur hebben komen ze in de vensterbank om nog wat verder de kleuren. Ze zijn iets minder zoet, dan in de zomer. Dit komt om dat er minder zonlicht is. Volgend jaar krijgen ze dus zeker weer een afdak. Van alle soorten hebben ik inmiddels zaad gefermenteerd en liggen de zaden nu te drogen. Wil je wat van mijn soorten bekijken, lees dan mijn vorige blog hierover.  

Fruit
Dit jaar vanwege de nachtvorst in het voorjaar, heb ik minder appels, maar oh zo lekker. Dat vonden de pissebedden ook, want die waren inmiddels aan een paar begonnen met eten. Weet iemand wat je hier aan kan doen? Het waren toch nog zo'n 10 appels waarbij sommigen rond de 400-500 gram wogen. 
Bij thuiskomst na de vakantie bleek de framboos redelijk opgegeten door de rupsen, maar nu komen er toch weer frambozen aan. Hopelijk nog heel veel. Ik kan me herinneren dat ik vorig jaar tot november heb kunnen eten. Naast frambozen hangen er ook weer een paar aardbeien aan de plant. Wat een weelde!

Groente
Ook in de moestuinbakken heb ik nog volop kunnen oogsten. De komkommerplant zag er niet meer zo mooi uit, maar er hing nog wel een heerlijke komkommer aan. De laatste maar die is wel extra lekker. 
Ik kweek nu voor het vierde jaar snijbiet en dit is toch wel een aanrader. Bijna het hele jaar heb ik prachtige bladeren kunnen oogsten en nu dan ook weer. Ik gebruik het in soepen, in een omelet en van de week een heerlijke curry gemaakt met kikkererwten. 
Ook de bietjes waren oogstklaar. Deze heb ik niet zelf gezaaid omdat het dit niet lukte of omdat ze werden opgegeten door slakken. Ik heb een aantal plantjes gekocht en die deden het prima. Heerlijke zoete aardse smaak. Er staan nu nog een portie om later te worden gegeten. Iets wat ik ook bijna ieder jaar in deze periode maak is Pesto van de bladeren van de oostindische kers. Echt heerlijk met noten, eigen knoflook, kaas en olie.

Zaaien/planten
Je kunt nu nog steeds wat zaaien zoals radijs en ook sla soorten. Ik ga nu nog veldsla zaaien, want dat groeit prima in de winter. Ook is het nu weer tijd op de knoflook de planten. Knoflook heeft minimaal 2 maanden kou nodig om een goede bol te vormen. . Wat zaaien jullie nog in deze periode? 
 



 

Mijn Top 10 van 2016

Nu dan ook de meteorologische winter is begonnen kijk ik terug om mijn moestuinseizoen van 2016. Om in stijl te blijven met alle rijtjes van het afgelopen jaar, deze keer mijn top 10 van beste planten. Mijn top 10 is willekeurig omdat ik het lastig vind om te zeggen welke plant het nou echt het beste heeft gedaan. Iedere plant heeft zijn eigenschappen en dan is het dus lastig te beoordelen. Over het algemeen kan ik zeggen dat ik een goed jaar heb gehad. Al helemaal in vergelijking met anderen met name in het zuiden van Nederland en België. Ik geloof dat we hier in het hoge noorden wel redelijk mazzel gehad hebben met het weer. Natuurlijk is niet alles goed gegaan in mijn tuin en volgende week gaat mijn blog dan ook over de Flop 10 van mijn moestuinjaar 2016.

1 Framboos
Mijn framboos heeft het echt fantastisch gedaan. Ik ben er niet over uit of dit nu een zomer- of herfstframboos is. Ik denk dat het een eigenaardige soort die in de vroege zomer een kleine oogst geeft en dan in de herfst, zo begin september nog een heleboel. Tot 3 weken geleden heb ik nog geoogst. Dit is dan ook de reden dat hij in de top 10 komt. Heerlijk fruit tot eind van het jaar. Ik heb hem nu een nieuw plekje gegeven, zo'n meter naar achteren. Hopelijk geeft hij volgend jaar ook weer vele lekkere frambozen.

2 Appel
Nog een fruitsoort die in de top 10 staat. Het mooie aan een appelboom is dat er vrij weinig onderhoud aan zit. Ik heb hem nu ongeveer 5 en dit jaar was toch wel de beste oogst in vergelijking met alle andere jaren. Dit jaar waren ze zoet, stevig, weinig beschadigingen en heel veel met een mooi formaat. 

3 Tomaten
Tomaten zijn favoriet. Dit vooral omdat ze vele malen lekkerder smaken dan in de winkel. Je moet er dan ook wel wat voor doen en wel wat mazzel hebben met het weer. Al begin het jaar voorzaaien, afharden, uitplanten, dieven en dan eindelijk de vruchten laten rijpen. Mijn planten die niet onder een afdakje stonden hebben het minder getroffen en na een paar keer oogsten, sloeg daar de phytoftora toe. De andere planten hebben geen enkel spoor van de schimmel vertoond en heb ik pas voor de eerst nachtvorst geruimd. De onrijpe tomaten lagen in de vensterbank en zijn allemaal nog gerijpt. Voor volgend heb ik nieuwe soorten, dus in mijn hoofd al weer een plaatsje gereserveerd in de tuin

4 Kruiden 
Kruiden doen het over het algemeen ook erg goed in mijn tuin. Met name de meerjarigen hebben veel oogst opgeleverd die ik heb gedroogd. Voor de winter heb ik genoeg om mee te koken. Als je zo'n potje met gedroogde kruiden open doet, ruikt het heerlijk! Ook de eenjarige zoals basilicum en koriander hebben het goed gedaan en heb ik vaak gebruikt voor het koken. 

5 Snijbiet 
Snijbiet staat in de top 10 omdat hij zo gemakkelijk is en veelzijdig. Ook in mijn vorige blogs heb ik daar al veel over gesproken. In het voorjaar bleef de groei achter vanwege het koude voorjaar. In de zomer groeien ze ook niet zo snel, maar vanaf de herfst is het weer heel mooi. Heerlijk om nu ook nog verse groente uit de tuin te halen. En wat zo mooi is aan snijbiet zijn de kleuren geel en rood bij de variant 'Bright Lights'.

6 Boerenkool
Voor het eerst heb ik boerenkool in mijn tuin staan. Ik heb gelijk voor een paarse variant gekozen omdat ik de kleur zo mooi vond. Voor de vorst zag je heel duidelijk groen blad met paarse nerven. Nu met deze koud verandert de kleur helemaal in donkerpaars. Prachtig om te zien. In mijn top 10 omdat hij nu ook nog in de tuin staat.

7 Lenteui
De groente staat in mijn top 10 omdat hij een heerlijk smaak heeft. Er staan nu ook nog een paar, maar de hele zomer haalde ik zo nu en dan verse lente ui uit de tuin voor een salade. Eerdere jaren wilde het niet echt lukken, maar dit jaar heb ik ze na uitzaaien een nieuw plekje gegeven en dit heeft geholpen. 

8 Vijg
Een nieuwkomer dit jaar en nu al favoriet. Er zijn maar 4 rijpe vijgen afgekomen dit jaar maar zeker de moeite waard. Als het waar is dat de plant snel groeit, heb ik volgend jaar meer! Hij heeft ook een mooi beschut plekje tegen de westmuur. Iedere dag krijgt hij de laatste straaltjes zon. Al het blad is al afgevallen, maar er hangen nog steeds vijgen aan. Ik laat ze zitten en hopelijk rijpen ze volgend jaar, als er tenminste niet te veel vorst komt.

9 Peultjes
Een van de eerste verse groente van het seizoen. Knapperig vers en heerlijk zoet. Ik snap nog steeds niet dat ze in de winkel altijd duur zijn, terwijl ze heel gemakkelijk te kweken zijn. De bloemen zijn ook erg mooi om te zien qua vorm en mooi wit. 

10 Peper
Hoe kan het ook anders Pepers staan ook mijn top 10. Een aantal van mijn planten hebben het fantastisch gedaan. Met name de Chiltepe, Habanero Manzano, Scotch Bonnet en Bhut Jolokia Chocolate hebben een mooie oogst opgeleverd. Volgend jaar ga ik ook weer wat nieuw soorten kweken.

Ik ben benieuwd wat jullie beste planten van dit seizoen waren.

 

November update

Vorige week heeft de nachtvorst dan ook echt toegeslagen...... Er was al eerder kou voorspeld, maar dat leek onze tuin steeds voorbij te gaan. Toen op een morgen werd  ik wakker en zag witte daken. De nachtvorst had toegeslagen. Gelijk 's middags even in de tuin gekeken en ook daar had de nachtvorst zijn werk gedaan.....
Ik vind het een triest gezicht; een aantal planten gaan in een keer dood. Sommige planten zijn veerkrachtig en leven daarna weer volledig op. De meest moestuinplanten kunnen niet tegen de nachtvorst, dat wist ik natuurlijk wel, maar dit is dan ook echt zo'n punt.... Ik hoopte elke keer dat dit nog even werd uitgesteld. De nachtvorst liet weer lang op zich wachten dit jaar. Hierdoor een uitgerekt moestuin seizoen! Ik blijf gelukkig niet lang treuren, want ik kan nog steeds uit de tuin oogsten!
De framboos heeft ook zijn laatste vruchten gegeven, dus deze heb ik nu ook gesnoeid. Ook heb ik hem nu verplaatst met wat andere planten. Hopelijk doet hij het daar net zo goed als dit jaar. Gelijk ook nog maar een paar andere planten verplaatst. 
De knoflook begint ook al aardig te groeien en hopelijk kan ik ook nog wat rode biet oogsten. Ze zijn nu nog klein, maar misschien groeien ze nog wat door. 

Boerenkool
Het schijnt dat boerenkool juist wat vorst nodig heeft om nog lekkerder van smaak te zijn. Ik denk dat ik aankomende week ook maar eens mijn paarse boerenkool moet oogsten. Iedereen heeft het tegenwoordig over allerlei superfoods. Wist je dat ze in Amerika nu helemaal gek zijn van Boerenkool. Kale zoals het daar wordt genoemd is een echt superfood vol met vitaminen en mineralen. Dit jaar heb ik voor het eerst boerenkool in mijn tuin staan en ik heb gelijk gekozen voor deze mooie paarse. 

Snijbiet
Ook snijbiet ziet er fantastisch uit. Nu alles zo grauw en grijs is, springen de bladeren van de snijbiet er zo mooi uit. Ik heb al eerder over deze groente geschreven. Je vind ze bijna niet in de winkel, maar zijn super makkelijk om zelf te kweken en heel veelzijdig. Snijbiet heeft ook bijna geen ziekten.  Zodra je de bladeren afsnijd groeien er weer nieuwe bladeren aan. Zo kun je wel 4x per jaar oogsten.Ik gebruik het in soepen, wokgerechten en in omelet. Er zijn heel veel recepten met snijbiet, ik vond deze website met heel veel recepten. Snijbiet wordt ook wel warmoes genoemd. De warmoesstraat in Amsterdam is dan ook vernoemd naar de groentebedden die daar waar waar onder andere warmoes  werd gekweekt.

Broccoli
In het voorjaar had ik wat plantjes gezaaid. De sterksten hebben een plaatsje gekregen in de moestuinbak. Ik vond het zonde om de andere plantjes weg te gooien en heb ze in een potje laten staan. Het idee was om ze samen met wat andere plantjes te laten bloeien om de bloemen te eten en als voedsel voor de vlinders. 2 broccoli plantjes bleven goed leven en deze heb ik een paar weken geleden, toen ik weer wat ruimte had, in de bak geplaatst. Een je is gaan bloeien en de andere lijkt het nu prima te vinden en begint goed te groeien. Vorig haar heb ik ook eentje overwinterd en die gaf ook een mooie broccoli. Ik ben benieuwd wat deze gaat doen. 

De nachtvorst....

Tomatillo
Helaas ook voor deze plant einde seizoen... De tomaatjes hebben ook een nachtvorstje gehad. Ik heb de vruchtjes die rijp waren geplukt. Normaal gesproken kun je ze vrij lang bewaren, alleen ben ik bang dat door de nachtvorst dit niet het geval zal zijn. Ik kook hier kan ook een saus mee die ik in ijsblokjes zakjes bewaar. Omdat de smaak wat zuur kan zijn heb je vaak maar weinig nodig. Vandaar de ijsblokjes zakjes. Ik gebuik de tomatillo door tomatensauzen en door bij typische gerechten zoals Pepian , huevos divorciados of in sauzen voor tamales of  chuchitos. Hier heb ik al eens eerder een blog over geschreven met recept.  

Oktober Oogst

Nu het weer niet meer zo lekker warm is, doe ik niet meer elke dag een rondje door de tuin. Het is dan nu echt eind oktober en het meeste is toch wel aan zijn eind. Toch kan ik nog wekelijks oogsten uit mijn tuin! Het verbaasd mij toch elke keer weer, hoeveel je er nog uit kunt halen. En zolang er geen nachtvorst is, blijven een aantal planten nog gewoon doorgaan, zelfs de warmte minnende planten zoals courgette, tomaat en peper. Alle pepers die in potten staan, staan inmiddels binnen. Er staat nog 1 peper in de volle grond en dat is een peper uit Guatemala, de chile Guaque criolla. Er zitten nog twee pepers aan. Door de kou zijn ze wat zwart, maar als ze straks rijpen kleurt dat wel bij. 

Bladgroente
Bladgroente staat er nog volop in mijn tuintje: snijbiet in alle mooie kleuren, heerlijk om toe te voegen aan een soep of omelet. De rucola is ook weer mooi aan het groeien. Vorig jaar heb ik hier heel veel pesto mee gemaakt. Dit jaar niet zoveel, maar de Oostindische kers die nu ook heel mooi is, kun je hiervoor ook voor gebruiken. De pesto van oostindische kers heb ik vorig jaar ook gemaakt.  
De amaranth is inmiddels uitgebloeid en ik vang hiervan de zaden op. Deze zaden kun je net als chia zaden gebruiken. Het is nogal een werkje, maar zeker de moeite waard. Ook kun je de bladeren gebruiken voor in soep. Net als snijbiet zitten ze vol met vitaminen en mineralen. De soep hiervan noemen ze in Guatemala Sopa de Bledo. Deze wordt ook vaak geserveerd aan kinderen met ondervoeding.  De NASA heeft amaranth uitgeroepen tot beste plantaardige voedsel voor mensen. 

Vruchten
Ik kan niet meer elke, maar zeker om de 2 dagen een bakje frambozen oogsten. De smaak is niet meer heel zoet, maar zeker nog lekker. Zolang hij vruchten geeft ga ik de frambozen plant ook nog niet verplaatsen. Hij krijgt namelijk volgend jaar een nieuw plaatsje. De hortensia is inmiddels weg, dus wachten tot alle frambozen rijp zijn.
De tomatillo of miltomate is ook volop aan het produceren. Nog steeds komen er nieuwe bloemetjes aan en en groeien de tomaatjes in de zakjes. Zo nu en dan is er ook nog een braam en een aardbei. Ook deze zijn niet meer zo heel zoet, door het ontbreken van de zon, maar zeker nog wel lekker. 
De appels heb ik inmiddels geoogst en dit keer een heerlijk appelrecept om te bewaren of voor als je snel een taart of iets anders lekkers wilt maken: geweckte appeltaartvulling. Voor dit recept heb je vier grote potten nodig van ongeveer een halve liter. Dit kunnen weckpotten zijn of andere potten met een metalen deksel. Ik zelf verzamel allerlei potten om vanalles te bewaren. Hier de grote potten van Hak.

Recept

• 2 kg appels
• 2 el citroensap
• 250 gram (basterd)suiker
• 1 el gemalen kaneel
• 1/2 tl gemalen kardemom
• 1/2 tl gemberpoeder
• 50 gram maizena.
• snufje zout
• 75 gram rozijnen 
• 500 ml water

Neem een grote pan en doe daarin 2 el citroensap. Schil steeds enkele appels per keer en snijd in blokjes. zorg dat alle stukjes met de citroensap in aanraking komen.Voeg de suiker, kaneel, kardemom, gember, rozijnen, maizena en het zout toe en schep goed om. Voeg het water toe en breng de pan op een zacht vuur aan de kook. Laat dan zachtjes pruttelen totdat je een dikke bubbelige siroop ziet en de stukjes appel een beetje zacht geworden zijn. Verdeel de vulling over de vier potten en sluit af. Neem een grote schone pan, zet er de potten in en vul met water tot de potten in het water staan. Breng aan de kook en laat 20 minuten koken. Zet daarna de potten op de kop en laat ze afkoelen. Heerlijk te gebruiken voor appeltaart, appelflappen of Apfelstrudel

Eet smakelijk! 
 

Still going strong

Ik durf wel te zeggen dat ik een goed moestuinjaar heb gehad, ondanks al het slechte weer met een koud en nat voorjaar, een late en natte zomer en nu een mooie nazomer. We zitten nu in de herfst, maar nog steeds haal ik dagelijks oogst uit de moesstuin. Afgelopen 2 dagen is het wel wat meer herfst , maar de temperaturen zijn nog prima. In de zomer waren er niet zo heel veel vlinders te vinden op mijn vlinderstruik, maar met het mooie weer van vorig weekend en het begin van de week bleven ze maar komen en gaan. 
Wat mij betreft houden we nog een lange nazomer, want nog steeds is er geen maiskolf en bonenpeul te zien in mijn soorten uit Guatemala.
...

        

Kruiden
Ik heb een aantal kruiden die ik het hele jaar kan gebruiken zoals tijm en rozenmarijn, maar ook de soorten die ieder jaar boven de grond afsterven doen het nog steeds goed. Ik oogst nog bieslook, peterselie en koriander. Andere soorten zijn minder lekker omdat ze alle energie in hun bloei hebben gestopt. Dit is zijn oregano, selderij en citroenmelisse. Ik heb in ieder geval heel veel kruiden dit jaar gedroogd zodat ik straks in de periode dat ik niet meer vers kan oogsten, ze wel gedroogd kan eten.  

        

Bladgroente
De snijbiet in alle kleuren doet het nu ook fantastisch.  De temperaturen zijn nu wat minder warm, waardoor ze het nu goed doen. Ook heb ik een aantal weken andijvie geplant, want nu al een wat groter plantje begint te vormen. 
Een bladgroente die ik dit jaar voor het eerst heb is de paarse boerenkool, gekocht als plantje. Dit is echt een hele mooie plant om te zien. Zo nu en dan gebruik ik al wat blad om door een smoothie te doen. Omdat deze planten (koolfamilie) veel voeding vragen, heb ik ze wat extra compost gegeven. 

Pepers
Pepers hebben een lang seizoen nodig en beginnen nu dan ook echt op stoom te komen. Zolang het niet te koud buiten is, laat ik ze nog buiten staan. Gelukkig heb ik net een nieuwe dakkapel gekregen, dus als het veel kouder wordt, krijgen ze een premium plek voor het raam in de nieuwe dakkapel op zolder. Ik wordt ook steeds meer fan van de peperplanten. Ieder heeft zijn eigen vorm, smaak en hitte. Van heel lang en dun, naar mooi rond of een gerimmelde huid. Van paarszwart naar oranje en rood en groen naar geel. Ze zijn er in alle soorten en maten. Ik ben ook bezig om al mijn soorten in kaart te brengen met foto's van de planten, bloemen en vruchten. Zodra dit klaar is, kun je hierover meer op mijn pagina vinden. 

Tomaten
Dit jaar voor het eerste een afdakje gemaakt van golfplaat. Het grootste succes van de moestuin. Waar ik bij anderen hoor dat de phythopftora heeft toegeslagen, zijn mijn planten nog super groen en gezond. Van mijn tomaten in potten in de buiten zijn er al 3 aangetast door de schimmel en weggegooid en de andere 2 in de potten zien er ook niet meer uit: bijna geen blad meer, het blad wat er is, is bruinig. 
Ik heb me alleen vergist met labels denk ik, want dit jaar zijn het wel heel veel gele lemontree tomaten... 
De miltomate heeft nu ook voor het eerst heerlijke vruchten gegeven. Eindelijk kan ik weer de heerlijke miltomate saus maken.

Klein fruit
De framboos blijft maar frambozen geven. De plant krijgt dan ook nog steeds extra water zodat ze grote vruchten blijven geven. De braam is ook nog niet helemaal uitgeput. Per dag kan ik er nog een paar afhalen, net zoals de aardbeien. Dit zijn doorbloeiers. Ze zijn niet meer zo zoet meer als midden in de zomer, maar nog steeds heerlijk, om een bakje vers fruit uit de tuin te halen.  




Wat halen jullie allemaal nog uit je moestuin of stadstuin?