Tomatenkeuzestress

Vorige week al de keuze gemaakt tussen al de peperzaden. En nu volgen dan de tomaten. Ik heb hier de helft minder zaden van (44 in plaats van 95) maar ook minder plaats. Ik heb alleen een tomatenafdakje en eventueel een plaats voor een paar kleine tomaten in een grote pot. Vorig jaar ik heb 16 soorten gezaaid. Van de meeste meerdere zaden, maar uiteindelijk maar 1 plant in de tuin en een enkeling 2 planten. Dit jaar heb ik  gewoon zo veel leuke nieuwe soorten gekregen, waardoor de keus weer moeilijker wordt. Gelukkig heb ik de kas van mijn ouders als back-up. Zij zijn elk jaar blij als ik weer allerlei soorten in hun kas zet. 

Smaak
Bij tomaten vind ik smaak toch wel het allerbelangrijkst. Maar ja smaken verschillen. Ik zoek altijd een aantal "normale" tomaten voor in salades zowel gewoon formaat (cocktail) en cherrytomaatjes. Erg lekker vond ik de Sweet Kitty, maar daarvoor in plaats ga ik de Tiny Tim doen omdat die ook lekker compact blijft en dus in een pot kan, heb ik namelijk weer wat meer plaats voor anderen. En een favoriete qua smaak en zeker kleur is de Green Doctors Frosted. Deze krijgt dus ook weer een plaatsje. 

Kleur
Om een mooie salade te krijgen, kweek ik verschillende kleuren. Zo kun je dan een mooie gekleurde tomatensalade maken. Dit jaar bestaat het kleurenpalet uit de volgende tomaten: roze met blauwe schouder (Amethyst Jewel), bruingroen (Cosmic Eclipse), donkerpaars (Dancing with the Smurfs) groen (Dwarf Beryl Beauty) lichtgeel/wit (Fantome de Laos) en nog vele andere met rode, gele en oranje tinten. Deze donkere tomaten hebben ook een hoog gehalte aan Anthocyaan, een stof die onder andere ook in bosbessen zit. Ik ben benieuwd naar deze nieuwe soorten voor mij. 

Type
Ik gebruik de tomaten ook voor allerlei hete sauzen en gewone tomatensaus. Daarom heb ik ook altijd wat saustomaten  en daarvoor zijn de Roma-tomaten super. Ze hebben minder vocht en daardoor geschikt. Wat ik vorig jaar ook van dit soort tomaten heb gemaakt is ketchup. Super lekker en veel minder zout en suiker dan de supermarktvariant. Natuurlijk kun je ook allerlei andere tomaten hiervoor gebruiken, dus ik zaai maar 1 Roma variant. De Mount Vesuvius. Een bewaartomaat. Het schijnt dat ze deze als ristas (net zoals bij pepers) ophangen om te bewaren. Verder zaai ik veel cherry- vlees- en cocktailtomaten.  

Zaaien
Het zaaien laat nog even op zich wachten. Vorig jaar heb ik ze half maart gezaaid. Ik moet zeggen volgens mij kunnen ze nog best een weekje later. Als het begin mei nog koud is, zijn ze al best groot en moet je ze nog binnen houden. Het is net als bij jonge honden. Als kleine plantjes zijn ze leuk en beheersbaar. Als ze groter zijn, en nog niet naar buiten kunnen, vind ik het best lastig in een niet al te groot huis. Het geeft zoveel troep, want ik ben niet zo netjes met water geven. Daarnaast is de vensterbank op een gegeven moment gewoon vol.
Als je ze binnen zaait zorg dan ook voor voldoende daglicht. Ik gebruik eerst ook altijd nog wat kweeklampen in een stelling; lekker warm en veel licht.  Later zal ik nog een blog schrijven over het zaaien en verzorgen van tomaten. 

Een hete keuze

Het is buiten koud en binnen lekker warm. Wat is er dan leuker om een keuze te maken in de zaden. Vorige week had ik al mijn zaden geordend en ingevoerd in een Excel bestand. Nu heb ik er dan ook profijt van bij het kiezen van de pepersoorten. Want tja... ik moet kiezen. Ik heb ik totaal 95 soorten peperzaden, maar plaats voor minder dan de helft. Vorig jaar ben ik gestart met het zaaien van 29 soorten. Van de meeste 2 zaden. Niet alles is opgekomen en uiteindelijk had ik plaatst voor allemaal in de potten en een aantal in de moestuinbak. Ik heb nu een keuze gemaakt van 27 soorten zowel hete pepers, milde pepers en paprika. Daarvan zijn een groot gedeelte nieuw, dus ik ben benieuwd  wat het gaat opleveren.

Annuum
In verhouding heb ik veel Annuum soorten. Deze zijn ook gemakkelijk te kweken en hebben een korter seizoen dan bijvoorbeeld de Chinense, Baccatum en Pubescens. Alle Jalapeño soorten vallen hier ook onder. Ik vind het een fijne soort peper om verschillende redenen. Groen is hij heerlijk fris voor salsa's of om in te maken. Ik ben ook gek op Jalapeño poppers. Rood kun je ze roken en drogen zo zo maak je Chipotle. Ik heb nog een hele pot staan met deze gedroogde/gerookte pepers. Dit jaar ga ik dan ook weer 5 verschillende Jalapeños kweken: Chichimeca, M, Morado, Sweet en een soort uit Guatemala. Ook ga ik weer Mexicaanse pepers kweken om mee te koken en om ook salsa's mee te maken. Dit jaar zijn het : Ancho grande/Poblano, Cascabel, Chile de Arbol en Guaque/Guajillo.

Paprika
Ik wilde dit jaar ook wat meer paprikasoorten kweken. Eigenlijk deed ik dat nooit, waarom weet ik niet... Alleen de Kalosca paprika zaaide ik vaker om te drogen. Ik zaai dit jaar verschillende vormen en kleuren. Van bruin tot paars en rood met geel gestreept. De soorten van dit jaar zijn: Enjoya, Iko Iko, Kolobok, Macho, Minibell Chocolate en Kalosca. Deze laatste is wel mijn favoriet voor paprika poeder. Ze drogen mooi uit zich zelf en dan maak je er heerlijk paprikapoeder van. Eventueel zou je ze nog kunnen roken voor een rokerige smaak. 

Vorm en kleur
Ik vind het ook altijd leuk om een paar bijzondere soorten pepers te kweken om de kleur of om de vorm. Zo heb ik dit jaar weer de Habanero black. Vorig jaar was het een zielig plantje die maar 1 peper heeft opgeleverd. Hopelijk doet hij het dit jaar beter. Ook heb ik nu een witte soort, de Aji White Fantasy. Deze  telt ook meer voor de leuke vorm omdat het een soort bel is. De Chinese 5 color doet het ook goed in de categorie kleur. Deze pepers kleuren van onrijp naar rijp in prachtige kleuren. De Biquinho zal er ook uitspringen qua vorm; een klein pepertje die op de kop wel op een druppel lijkt. 

Smaak
Smaak is natuurlijk erg belangrijk. Vooral ook als je sauzen maakt. Sommige pepers hebben zo'n heerlijke zoete smaak. Dit jaar mag dan ook de Habanero Manzano red niet ontbreken.  Heerlijk zoet van smaak. Ook de Aji Mochero Lemon geeft hopelijk een heerlijke zoete pittige smaak. Ik ben ook erg benieuwd naar de Habanada. Dit is een Habenero zonder te hitte, maar dus met de specifieke Habanero smaak.  

Overwinteraars/Bonchi
In de woonkamer heb ik ook nog 6 soorten staan die de collectie compleet maken. Ik kom er achter dat ik dus geen enkele frutescens soort dit jaar heb. Ik heb nog 2 Bonchi staan; een Fatali Yellow en Chiltepe bolito. Verder staat er nog een Chiltepe en 4 planten die inmiddels de 3de  verjaardag vieren. Dit zijn de Naga Jolokia Purple, Scotch Bonnet Yellow en de 7 Caldos Rojo en Amarillo. Deze laatste is een Pubescens soort (zwarte zaden). Een plant die ook heel goed tegen een wat kouder weertype kan. 

Voorbereidingen

Het is al weer een tijdje geleden dat ik een blog heb geschreven. Ik heb dan ook niet echt wat gedaan in de tuin. In de winter is er natuurlijk ook gewoon veel minder te doen. De winter is ook gewoon om even lekker te rusten van de moestuin en eventueel de bewaarde oogst op te eten. Mijn bakken staan ook nog vol met vanalles zoas je hiernaast kunt zien. In verschillende Facebookgroepen, waar ik lid van ben, zijn al weer heel wat mensen begonnen. Eerlijk gezegd heb ik nog niet zin om al weer te zaaien. En het is ook nog best vroeg. Vorig jaar ben ik zo'n beetje eind januari gestart en dat is me prima bevallen. Je moet in januari trouwens ook gewoon nog extra licht gebruiken, want anders kun je beter gewoon wat later beginnen. De pepers hebben nou eenmaal een lang groeiseizoen en moeten dus vroeg gezaaid worden. Ik zag zelfs al mensen die tomaten hebben gezaaid!! Ik vraag me af hoe je die nog tot half mei goed kan houden. Of je moet een kas hebben dan kan het iets eerder. Ik wacht daar nog mee tot begin april. 

Zaden ruilen
In de winter heb ik niet helemaal stil gezeten. Ik heb wat zaden geruild en daardoor is mijn collectie peper- en tomatenzaden weer uitgebreid. Ik had ze nog overal liggen in verschillende enveloppen en gisteren allemaal op tafel gelegd. Alles is weer mooi geordend in 2 verschillende bakken op alfabetische volgorde. Daarnaast heb ik ze allemaal in een Excel verwerkt zodat ik een mooi overzicht heb. Zo kan ik kijken welke zaden ik nog mis. Nou ik mis dus in ieder geval geen tomaten- en peperzaden. Ik heb nu meer dan 40 soorten tomaten en rond de 90 peperzaden. Het probleem wordt straks kiezen, want ik heb niet plaats voor alles. 

Plannen
Ik moet nog beginnen om mijn kleine stadstuin in te delen. Ik heb nou eenmaal niet plaatst voor alles. Ik heb 2 moestuinbakken met elke 12 vakken, wat potten en een tomatenafdakje. Ik probeer zo veel mogelijk de vakken ieder jaar te wisselen, maar ik moet ook rekening houden met de schaduw en eventueel klimmers. Het is ieder jaar een hele uitdaging. Daarnaast houd ik ook rekening met companionplants en planten die juist niet bij elkaar passen. Met gekleurde papiertje vul ik de puzzel dan in. Dit teken ik vervolgens in mijn moestuin dagboek. Sinds vorig jaar gebruik ik hier de "Moestuin planner 'van Wim Lybaert voor. Erg handig om alles bij te houden. Ik geloof dat er inmiddels ook meerdere van dit soort boeken/dagboeken zijn.

Inspiratie
Mijn inspiratie haal ik op verschillende manieren. Zo ben ik geabonneerd op "stadstuinieren magazine". Hier in staat leuke artikelen en minder bekende planten. Tussen door koop ik ook nog wel wat andere tuin tijdschriften zoals "De tuin op tafel" en "Gardeners world". Van deze laatste heb ik vorig jaar een mooie bewaareditie gekocht over het hele jaar door tuinieren. Per plant worden allerlei tips genoemd. Ook ben ik in het bezit van het boek "De moestuin" van Floor Korte. Een leuk boek dat ook het jaar doorloopt. En dan natuurlijk internet met verschillende blogs of artikelen. Ik denk dat ik dan een van deze dagen dan ook echt het plan ga maken. Alles is er in principe klaar voor, maar ik moet nog de motivatie vinden om te beginnen..... 

Zaden verzamelen

Het voelt toch echt het einde van het seizoen, terwijl ik nog best veel uit mijn stadstuintje haal. Ik ben langzaam aan het opruimen. Mijn voortuin heeft echt te lijden gehad onder de droogte van dit jaar. Mijn achtertuin lijkt nog gewoon een jungle, ook nu eind september. De braam maak weelderig nieuwe takken voor het volgend seizoen en de framboos geeft heerlijke vruchten. Hoewel ik al veel pepers heb kunnen oogsten, hangen de planten ook nog helemaal vol met meer pepers. De tomaten hebben ook de laatste snoeibeurt gehad. Ze zijn nu bijna helemaal kaal, met alleen nog de grote groene tomaten, die hopelijk nog rijpen. Als het echt niet meer wil, zal ik ze binnen halen en laten rijpen in de vensterbank met een appel. Maar daar is nu geen plaats voor, want die staat nog vol met pepers en tomaten.. Het begin van de herfst is ook voor mij langzaam nadenken over het nieuwe jaar en dus zaden verzamelen. Ik verzamel meestal allerlei zaden, voor als ik ze wil gebruiken. Wat ik ook erg leuk vind als mijn zaden eenmaal op orde zijn is ruilen met anderen.

Peperzaden
Natuurlijk verzamel ik ook weer peperzaden. Van een aantal had ik nog genoeg zaden. Maar van een paar soorten, maar een paar. Zaden moeten ook rijpen, dus je moet altijd zaden nemen van rijpe pepers. Geen groene pepers. Ik snijd ze uit de pepers en laat ze dan meestal in een koffiefilter drogen. Schrijf wel de naam er op, want het is mij ook al een paar keer overkomen, dat ik dacht dat ik het nog wel wist. Om te controleren of de zaden daadwerkelijk goed zijn, kun je ze in een bakje water doen. De zaden die blijven drijven gooi je weg. Deze zijn meestal leeg en zullen niet ontkiemen. Tomaten zaden laat je juist in water fermeteren, zodat ze goed ontkiemen. Hoe je dat doet, kon je lezen in mijn blog van vorige week.

Specerijen
Een specerij is een gedroogd deel van de plant zoals de bast, de wortel of het zaad. Zo is koriander als blad een kruid, maar wordt het zaad als specerij gezien. Het wordt ook veel in de Indische keuken gebruikt en wordt Djintan genoemd. Het zaad van de koriander gebruik ik dus ook als zaad voor volgend jaar, maar ook in de keuken. Dit zelfde kun je doen met dille en venkel.

Eetbare zaden
Ik heb dit jaar verschillende Amaranth soorten gezaaid. Het zijn prachtige planten met mooie pluimen. Ik geloof dat dit ook bijna de enige planten zijn die het in de voortuin geweldig deden. Een deel van de zaden bewaar ik voor volgend jaar om weer te zaaien, maar de andere zaden gebruik ik om op te eten. Door de smoothies, in kwark, maar ook voor het maken van popcorn. Ze poffen heel mooi in een hete pan, maar pas op dat ze niet verbranden.
Een zaad wat ik ook echt kweek voor het zaad zijn natuurlijk bonen. En in tegenstelling tot de kleine Amaranth zaden, zijn deze groot. Met slecht een paar planten had ik toch best veel bonen.
Een andere zaad, dat ik erg lekker vind is, pompoenzaad. Deze rooster ik met bijvoorbeeld korianderzaad in de oven. 

Indian Summer

Ah, wat waren ze toch heerlijk deze warme dagen in de september.... Ik ben toch echt wel een zomermens, dus die kan wat mij betreft niet lang genoeg duren. Maar ja we wonen in Nederland, dus ook de andere jaargetijden. Die vind ik ook wel mooi, zolang ze niet al te grijs zijn. Een heerlijke herfstdag met mooie gekleurde bladeren, nachtvorst en gewoon de zon is ook mooi. Maar toch liever de zomer. Het komt wel mooi uit dat deze zomer nog eventjes doorging, want zo kon ik nog meer oogsten. Mijn tomaten hangen bijvoorbeeld nog vol en ik wil dat ze gewoon nog rood, geel of paars worden. Voordat de regen kwam deze week, heb ik dan ook weer flink veel geoogst, net als de pepers. Ik geloof dat volgende week de temperatuur toch nog weer gaat stijgen.

Tomaten
De tomaten hebben zich dit jaar geweldig goed gehouden en nog steeds geen enkel spoor van de gevreesde schimmelziekte. Ik heb de meesten inmiddels getopt, zodat de energie naar de groeiende tomaten gaat. Zo worden er hopelijk nog een heleboel rijp. Als ze niet meer rijp worden kun je ze gewoon in de vensterbank leggen met een appel er naast. Ze zijn dan minder lekker, maar nog ideaal te gebruiken voor bijvoorbeeld sauzen. Als ze niet meer rijp worden kun je er altijd nog groene tomatenchutney van maken. Ik heb ze nog niet geplukt, omdat ik nog hoop dat ze aan de plant rijpen, dan zijn ze toch beter van kwaliteit en lekkerder. Ik heb een aantal tomaten die geschikt zijn voor sauzen zoals de Roma, de Mount Vesuvius en de Heinz Ketchup tomaat. Wat een erg lekker recept is met deze tomaten is natuurlijk de ketchup. Veel lekkerder dan die uit de winkel en je kunt zelf bepalen hoeveel suiker en zout je toevoegt. Deze keer dan ook het recept wat ik heb gemaakt. 

Recept
Het beste gebruik je hiervoor een type tomaat dat niet veel water bevat, maar het kan ook gewoon met alle andere tomaten, alleen duurt het dan wat langer voor het is ingekookt. 

• 1 kilo tomaten
• halve ui
• 40 ml azijn
• 30 gram suiker
• 1 tl gemberpoeder
• 1/2 tl knoflookpoeder
• 1 tl paprikapoeder
• 1/2 tl korianderpoeder
• mespuntje peperpoeder (optioneel)

Snijd de tomaten in stukjes.Laat de tomaten met de ui, wat water ongeveer een half uur tot een uur, zachtjes koken.Roer het af en toe door elkaar en voeg zo nodig een beetje water toe. Pureer de saus met een staafmixer of in een blender.Voeg nu azijn, suiker en de specerijen toe en laat dit nog zachtjes  60 tot 90 minuten koken, tot de saus dik genoeg is. De ketchup blijft tot wel een jaar goed in de koelkast. Zorg wel dat je schone potten of flessen gebruikt.

Zaden verzamelen
Ik heb nu alle tomaten geoogst, dus ook tijd om de nieuwe zaden te verzamelen voor volgend jaar. Tijdens mijn vakantie in Frankrijk heb ik nieuwe soorten meegenomen. Je kunt heel gemakkelijk de zaden uit een tomaat halen. Deze doe je dan in een bakje met wat water, zodat ze gaan fermenteren. Dit zorgt er voor dat ze gemakkelijker ontkiemen volgend jaar. Eerst gaat het flink schimmelen, maar op een gegeven moment verdwijnt dit en zie je belletjes. De zaadjes spoel je dan af in een zeef. Laat ze drogen op keukenpapier of in koffiefilters. Zo heb je weer je voorraad van je favoriete tomaat voor volgend jaar. 
 

De winter door

November, ik geloof dat ik dat de minst fijne maand van het jaar vind. Het moestuinseizoen is nu toch echt over. De dagen worden steeeds korter. Op regenachtige grijze dagen moet je soms om 4 uur al de lampen aan doen. En dan de regen..... ik hoorde laatste dat van de 30 dagen het 20 dagen regent. Dit weekend was ook guur weer voorspeld, maar hier in Groningen viel het eigelijk wel mee. Zaterdag hebben we zelfs de zon nog gezien. Vandaag was het vooral grouw en grijs. Hoe kom je nou de winter door en in ieder geval tot aan februari, want dan merk je ook weer dat de dagen langer worden en dan begin ik weer met de nieuwe peperkweek.

Eten 

Ik heb nog wat wintergroente in de bakken staan zoals palmkool, wat bietjes en snijbiet. Ook heb ik nog wat veldsla gezaaid en deze komt al op. Ondanks dat het vorige week onder het vriespunt is geweest, hebben mijn pepertjes het nog niet begeven. Voor de vorst heb ik nog flink wat geoogst, maar aan mijn Chile Huerto zitten nog pepers. Van de pepers kan ik nog volop eten, want ik heb ze in de vensterbank te drogen en daarnaast staat mijn trapkast vol met hete sauzen. Door de nachtvorst heeft mijn chayote plant het ook nog niet  begeven. Geen chayotes, maar toch de bladeren nog kunnen oogsten voor de boxboles .

Plannen maken

De winter is ook ideaal om plannen te maken. Ik heb hier nog niet over nagedacht. 2 weken geleden heb ik een aantal zaden weer in zakjes gedaan. Dit waren vooral zaden die ik in Guatemala had verzameld. Ik moet hier nog mee verder en zodra ik dan alle zaden weer op orde heb ga ik kijken welke planten ik volgend  seizoen wil kweken. Dan volgt het moeilijkste. Tenminste voor mij, omdat ik niet zoveel ruimte heb, moet ik keuzes gaan maken. Wat ik nu al bijna zeker weet, is dat ik weer verschillende soorten tomaten en pepers ga kweken. Voor de pepers zullen dit weer verschillende annuums zijn en enkele andere soorten zoals Bacatums en Chinense. 

Zaden verzamelen

Als ik dan weet wat ik wil gaan kweken, ga ik op zoek naar nieuwe zaden. Vorig jaar heb ik bijvoorbeeld via het blad Stadstuinieren een lage kruiperwt gekregen. Ook heb ik zaden gekocht bij Diana's Moestuin en verder nog met wat verschilende mensen geruild. Dit vind ik toch wel het leukste omdat je gemakkelijk aan allerlei verschillende soorten zaden komen. Ook dit jaar ga ik wat peperzaden ruilen. Dus als iemand nog peperzaden wil ruilen, dan hoor ik het wel. 

Wanneer starten met zaaien

Ik heb al eerder over het zaaien van zaden geschreven en dan met name de paprika en peperzaden. Voor het beste resultaat moet je die vrij vroeg zaaien en heb je enkele hulpmiddelen nodig. Bij mij begint het toch echt wel te kriebelen, ik wil meer zaaien. Maar wanneer is nou het juiste moment om met welke planten te zaaien. Dit is afhankelijke van allerlei factoren zoals soort plant, duur van het ontkiemen en de omstandigheden waarbij ze al buiten kunnen. Eenjarige bloemen en planten hebben bijvoorbeeld wel 12- 15 weken nodig om te ontkiemen en te groeien voordat ze naar buiten kunnen. 
De meeste groenten hebben 5-10 weken nodig voordat je ze verplant. 
Er zijn ook planten die het niet fijn vinden om verplaatst te worden en deze zaai je dan ook direct in de volle grond.

Koud of warm
Sommige planten hebben warmte nodig om te ontkiemen. Dit zijn bijvoorbeeld de pepers, tomaten en courgettes. De planten houden dan ook niet van kou en kunnen pas na de ijsheilingen , zo half mei, naar buiten. Deze zaai je dan ook op een warme plaats in de woonkamer.
Andere planten zoals broccoli of sla willen juist niet te veel warmte, want dan worden het lange dunne planten. Deze kun je bijvoorbeeld in een koude slaapkamer, een kas of in een koude bak zaaien. 

Direct zaaien of verplanten
Zoals ik al eerder zei, sommige planten vinden het niet fijn om verplaatst te worden. Denk hierbij aan radijs, wortels of rode biet.
Voor pepers en tomaten geldt, dat juist het verplanten ze steeds stimuleert tot een betere wortelgestel. De kleine plantjes kun je dan wat dieper plaatsen zodat daar ook wortels worden gemaakt. In een andere blog hierover meer. 

Zaaikalender
Er zijn heel veel site die zaaikalenders aanbieden. Sommige kun je gewoon downloaden of bestellen. Ook zijn er mogelijkheden om bijvoorbeeld zelf je groente toe te voegen in een soort excel bestand. Ik zelf moet mijn zadenlijst nog verder uitbreiden met zaai en oogstgegevens.Hiernaast zie een deel van mijn eigen zaaikalender. Een zaaikalender geeft een indicatie van wanneer je ongeveer zou kunnen zaaien. Let wel op dat er soms soorten zijn die vroeger of later moeten en dat het weer ook wel tegen kan zitten. Een mooie kalender die rekening houdt met het weer is de fenologische kalender. Die baseert de zaaitijd op  verschijnselen in de natuur.  

Mooi meegenomen
Ook in de diverse winkels zie je dat ze meegaan met de hype van de moestuin. Deze week heeft de Action mooie en goedkope kweekbakjes op de aanbieding. Ik heb snel daar een aantal van gehaald, omdat er altijd wel wat sneuvelen. Toevallig kwam ik langs de KIK en daar hadden we voor een euro kleine kokos-potje dus ook maar meegenomen. Als het goed is komen ook volgende week bij de Lidl allemaal weer zaden. Dus ook als je wat minder wilt besteden is er vanalles mogelijk en ook bij steeds meer niet-tuinwinkels.  

Verse vensterbank groente

Anderhalf week geleden stond in de krant: "Dreigend te kort aan verse groente in de supermarkt". Dit kwam vooral door het slechte weer in het zuiden van Europa. Door dat het hier winter is, wordt veel verse groente uit zuid Europa gehaald. Helaas heb ik zelf geen kas, maar anders was ik zeker gedurende de winter ook groente aan het kweken. Om te zorgen dat je toch heerlijk zelf verse groente kan eten, kun je kiemgroente gaan kweken gedurende de wintermaanden. Met name in januari en februari is er gewoon weinig te oogsten in de tuin, dus dan is verse (kiem)groente heerlijk. 
Een andere naam voor kiemgroente is spruitgroente of microgroente. Kiemgroente zit vol met vitaminen en mineralen en bevat vaak meer voedingstoffen dan een volwassen plant. Er zijn heel veel soorten, de meesten heb ik zelf ook nog nooit geprobeerd, maar ze zijn zeker het proberen waard. Eén koffielepel geeft een groot resultaat.
Kiemgroenten zijn ideaal als garnering op verschillende gerechten of in een salade vanwege de kleur en de smaak.

Verschillende soorten
Er zijn 3 soorten kiempgroente: spruiten, scheuten en cressen. Spruiten zijn plantjes die uit zaden groeien die nat worden gehouden. Ze hebben nog geen blaadjes gevormd. Een voorbeeld is Alfalfa. 
Scheuten groeien op dezelfde manier als spruiten maar eet je pas als de eerste blaadjes zijn gevormd.
Cressen zijn soorten die groeien op een vaste bodem zoals aarde, keukenpapier of watten en deze knip je af. Een voorbeeld is tuinkers.

Benodigdheden
Er zijn verschillende soorten kweeksets: potten, bakjes en schoteltjes. De potten kun je zelf maken door gewoon een grote pot te nemen met een stukje gaas en een elastiekje. Zorg ervoor dat het gaas fijn genoeg is zodat de zaden er niet tussen door kunnen. Ook kun je kant en klare potten kopen met een schroefdeksel met gaas. Bij sommige van die sets zit ook een soort standaard.
De bakjes hebben een roostertje waar je de zaadjes op kunt leggen. Zo kun je de zaden ook gemakkelijk vochtig houden. Ik heb van beide soorten: bakjes en potten. Het is een kwestie van proberen. De ene zaden doen het beter in de potten en de andere weer beter op de bakjes. Ook kun je gewoon een schoteltjes nemen waar je natte watten op legt. Dit is ideaal voor cressen. 
Zorg dat de zaden vochtig blijven door ze 2 keer per dag te spoelen.   

Licht
De meeste kiemgroente houden niet van direct zonlicht. Een ideale plaats is dan ook op het aanrecht. Voor mij werkt dit ook het beste omdat ik ze dan ook geregeld water geeft/ vochtig houdt. In de vensterbank wil ik ze nogal eens vergeten... 
Sommige soorten willen helemaal geen licht. Zonder licht blijven ze ook ook mooi wit. Als je bijvoorbeeld Taugé in het licht zet, komen er al heel snel worteltjes en blaadjes. Dan zijn ze ook niet meer zo lekker en mooi. Een donkere plek kan een kast zijn. Ook voor mij geldt dan weer dat ik ze gauw vergeet.

Soorten
Zoals ik zei zijn er heel veel soorten. Ik heb zelf ervaring met Taugé (mungbonen), alfalfa, radijskers, tuinkers en fenegriek. Er zijn nog veel meer:

• zonnebloemkiemen
• bietenkiemen
• rucolakers
• kikkerwten
• adzuki-kiemen
• mosterdkiemen
• preikiemen
• koolkiemen 
• etc
  

Wil je meer weten over kiemgroenten ga dan naar de website van de Peuleschil. Ze hebben allerlei informatie,recepten en verkopen ook kiemzaden.

Zaden check

Het nieuwe jaar! Dat betekent dat we weer richting het voorjaar gaan. Ik kan niet wachten. Plannen moet ik nog steeds maken, maar het leek mij verstandiger om eerst de zaden te checken. Ik kijk altijd eerst welke soorten ik nog heb. Hoeveel ik daarvan nog heb en of ze nog kiemkrachtig zijn. Hier maak ik dan een lijst van en aan de hand daarvan een plan met wat ik nog wil kopen en waar alles in de tuin moet komen te staan. Sommige zaden zijn jaren kiemkrachtig zoals komkommers, waar andere soms maar 1 jaar goed hun werk doen, zoals bijvoorbeeld wortels. Dit hangt ook af hoe je de zaden bewaard. Het beste is op een koele, donkere en droge plaats. Bijvoorbeeld in een afsluitbaar bakjes. Het is ook goed om de zaden in papieren zakjes te bewaren. Papier neemt namelijk wat vocht op. Koffiefilters zijn ook erg handig! Er zijn zelf zaden die het goed doen na wat kou. Deze kun je dan ook in een afgesloten pot in de koelkast bewaren.
Deze keer geef ik je een tip hoe je nog kunt testen of de zaden nog goed zijn.

Bakje
Neem een plastic bakje en leg wat  velletjes keukenpapier  in en maak die goed vochtig. Leg  daar wat rijtjes zaden op en dek het bakje af met wat folie of een deksel, zodat de zaden niet verdrogen. Zet bij ieder zaadje wel wat het is, want dat ga je niet onthouden. Ik denk soms van wel, maar ook dan weet ik het niet meer omdat ik het bakje bijvoorbeeld gedraaid heb.... Dit heeft dit jaar ook voor een verrassing van pepers gezorgd!

Ontkiemen

Let op: de zaadjes kiemen lang niet allemaal even snel. De zaadjes van radijsjes kiemen  al in een paar dagen, sla doet er iets langer over. Andere doen er nog langer over. Als je zaadjes bijna allemaal kiemen is de kiemkracht nog goed en kan je ze nog gebruiken. Als ze niet of nauwelijks kiemen , weet je dat het resultaat klein zal zijn, dus overwegen om ze weg te gooien en nieuwe te kopen. Niets is zo frustrerend als zaaien en na weken nog niets zien.
Als ongeveer 50 % van de zaadjes  ontkiemen kun je ze nog best wel gebruiken. Dan stop je tijdens het zaaien gewoon wat meer zaadjes in de grond.
  
Succes met jullie zaden.

Zaden zoeken

Afgelopen weekend heb ik weer wat opgeruimd in mijn tuin. Ik had nog steeds mijn afdakje met tomaten staan. Ondanks alle regen en vocht dit jaar, hebben deze tomaten geen schimmelziekte gekregen! Er zaten nog wat groene tomaten aan. Deze heb ik geplukt en een plekje gegeven op de vensterbank, hopen dat ze nog wat gaan kleuren. Mochten ze toch groen blijven, pak ik mijn groene tomaten chutney recept van vorig jaar er weer bij.
De lege plekken in mijn bakken heb ik gelijk aangevuld met mijn zelfgemaakte compost. Wat mooi om te zien dat al ons groente- en fruitafval uit de keuken nu mooie zwarte compost is. Wil je ook zelf  compost maken, lees dan mijn artikel hier over. Deze week ook maar wat bladeren verzamelen om die ook toe te voegen aan het compostvat.
Nu de plekjes in de bakken weer leeg raken, zit ik al weer te denken aan het nieuwe moestuinseizoen. Welke groente ik graag wil kweken en hoe zal  ik de tuin weer ga indelen. 
Deze keer een blog over hoe ik aan de zaden kom.  

Verzamelen.
Al eerder heb ik geschreven over hoe je zaden aan het eind van het seizoen kunt verzamelen. 
Zo heb ik verschillende zaden verzameld zoals tomaat, peper en koriander. Van een aantal zaden heb ik meer dan genoeg en deze kan ik dan ook ruilen. Vorig jaar heb ik mee gedaan met een zadenruil enveloppe en zo heb ik een aantal leuke peperzaden kunnen bemachtigen en hebben anderen van mijn zaden kunnen genieten. Op het moestuinforum kun je bijvoorbeeld ook zo'n ruil enveloppe vinden, maar ook leden die bepaald zaad zoeken of aanbieden. Altijd leuk om daar te kijken.

Kopen
Er zijn ook moestuinders die het zaad niet ruilen, maar te koop aanbieden. Vaak kun je op een beurs of via een website leuke zaden vinden. Deze zaden zijn niet altijd zaadvast, maar ik het ook wel leuk als er iets anders uitkomt dan verwacht, de prijs is hier dan ook vaak naar. Ik heb dit jaar zaden gekocht bij Diana van Diana's mooie moestuin. Zij biedt eind oktober altijd een zadenlijst aan. Een aantal zaden zijn nu al uitverkocht maar ze heeft er altijd nog wel wat over. Ik heb zelf een aantal nieuwe tomatenrassen gekocht, omdat ik ben uitgekeken op die van mij zelf. Ik heb deze nu al een paar jaar en ben toe aan wat nieuws. Ook heb ik nog wat peperzaden ( hoe kan het ook anders) en andere groente zaden gekocht. 

screenshot de nieuwetuin.be

Zadengidsen
Er zijn nog steeds een aantal kwekers die een papieren zadengids hebben. Een aantal heeft dit inmiddels online. Er zijn heel veel verschillende 
Het vlaamse zaadhuis: ze leven ook gewoon in de Nederland. Op dit moment is nog niet de nieuwe zaadgids uit, maar als je een kijkje wilt nemen, kun je wel die van 2015 downloaden.    
Een andere Belgische site is die van de nieuwe tuin. Ik vind de foto's allemaal zo mooi en ze hebben ook bijzondere zaden die het ook hier doen. Ze testen namelijk alles uit.  
Wil je biologische zaden, dan kun je terecht bij de Bolster. Ze hebben een ruim assortiment en ook alle zaden zijn GMO vrij. 


Hebben jullie nog tips van websites of winkels waar je bijzondere zaden kunt kopen en of ruilen? Of heeft iemand nog Mexicaanse peperzaden dan wil ik ook wel graag ruilen.